BẮT PHONG TRẦN PHẢI PHONG TRẦN

Vơ Thị Điềm Đạm

Trời tháng chín tối nhanh, ánh sáng từ ngọn đèn đường Huyền Trân Công Chúa chiếu mập mờ bóng cây điệp tây già trước nhà.  Chị Ba ngồi nghiêng người, nóng nảy, chống chân giữ thăng bằng chiếc xe đạp màu bạc.  Tay vịn ghi đong xe đạp, cố giữ lại, tôi nài nỉ:

   - Chị chở tui lại đài phát thanh ở vườn bông lớn nghen, chờ nghe tui hát, chờ tui về chung.

   - Tao vô coi mày hát được không?

   - Không được, người ta không cho.

   - Tao không dám đứng chờ một ḿnh đâu.

   - Tui hát xong là tui xuống liền.

   - Bộ mày lên tuốt trên Lầu Nước hả?

   - Ờ, đài phát thanh phải ở trên cao thiệt cao phát ra nghe mới rơ chớ.  Người hát, người nói tin tức đều phải lên tuốt lên lầu nước, đi mấy chục cầu thang.  Chị nhớ hông, tối tối người ta thường phát thanh, người ta hát hay lắm, người ta năn nỉ tui, tui mới chịu hát.  Chị nhớ ngồi chờ tui xuống nghen, chờ chở tui về.

   - Ờ, mà vườn bông tối hù, tao sợ, nghe nói mấy cây vông có ma tḥng ḷng.

   - Không sao đâu, có nhiều người ngồi chơi ở đó.

   - Mà mày hát bài ǵ?

   - Tạ Từ Trong Đêm.  Chị đứng chờ tui nghen.

   - Ờ!  Phải Phương Dung hát vô dĩa bài này không?  Má tao mà biết tao vô vườn bông ban đêm là tao bị la.

Sợ chị Ba đổi ư bất tử, tôi chạy lẹ ra sau nhà, thay cái áo phin màu xanh lợt mới ủi lán cón, treo trên móc.  Tôi ngồi sau xe đạp, giữ cho ống quần đen cao lên khỏi mắc cá, sợ bùn văng dơ.  Mấy ngón chân kèm chặt đôi dép nhật trắng tinh, chỉ sợ quên, rớt mất dép v́ tôi bắt chước người lớn, ngồi một bên, nghiêng người nh́n phía trước.  Thế ngồi này làm chị Ba suưt té xe mấy lần v́ tôi ngồi không quen, cứ lắc qua lắc lại.  Đạp dọc suốt con đường Huyền Trân Công Chúa, ngang ṭa tỉnh tối um, ngang sân tenis vắng vẻ, gần tới ngă tư Kho Bạc, quẹo trái, vô vườn Bông Lớn, chị Ba cứ hỏi hoài chuyện tôi được hát ở đài phát thanh Phan Thiết.  Tôi biết nhiêu đó, kể tới kể lui, coi bộ không tin mấy.  May quá, đèn vườn lục bát c̣n sáng, chị  Ba đỡ sợ, chị này nhát lắm. 

Tôi dẫn chị Ba lại cái băng đá gần tháp Lầu Nước.  Chị Ba ngồi xuống, tay vẫn giữ bi đong xe, mắt nh́n quanh, đo lường nguy hiểm, đo lường ḷng gan dạ của ḿnh, t́m bóng mấy cây vông cao ngất ngưỡng rải rác trong vườn bông rộng lớn, chỗ tối chỗ sáng.  Tôi chạy ṿng ra phía sau tháp Lầu Nước, phải t́m cách nói là trước cửa vô tháp Lầu Nước có cây vông già để chị Ba không đ̣i theo, đ̣i ngồi chờ ở đó.  Bể chết!

Anh Phong này kỳ cục lắm, cứ cà rà nắm tay, rờ vai, rờ đùi.  Ngồi trên băng ghế đá mà cứ ép ép lại, làm tôi xé ré gần lọt xuống.  Hơi thuốc lá phà vô mặt, tôi vừa thích vừa ngợp.  Ánh mắt anh chiêm ngưỡng, từ mặt, xuống ngực, xuống cặp đùi khép chặt.  Tôi biết tôi đẹp.  Không đẹp làm sao chỉ mới đi ngang nhà tôi hồi sáng, thấy tôi quét sân, tôi ngẩng mặt lên nh́n, anh quẹo liền vô con hẻm dọc nhà tôi, đứng ở vườn nhà bà Năm bán bún, sát rào, chờ tôi ra giếng múc nước, sấn lại làm quen.  Té ra là cháu gọi bà Năm bằng cô, nhà  ở gần chợ B́nh Hưng, đi lính xa, mới về phép.

Bây giờ hẹn tôi ra đây.  Anh biểu tôi có nét đẹp quyến rũ, anh thích tôi, thích gặp tôi mỗi ngày ở đây, những ngày anh về phép.  Tôi biết tôi đẹp, chỉ cần đi ngang quán nước trước trường Chánh Tâm, cái quán nước bên kia đường trường Phan Bội Châu trên đường ra nhà máy xây gạo lớn gần cầu Sở Muối, mấy quán nước ở gần ga xe lửa, những ánh mắt chiêm ngưỡng, những ngoái cổ nh́n theo của mấy anh học sinh trẻ măng, của những ông lính ... là tôi tin ḿnh đẹp.  Nói chuyện với anh Phong cũng vui vui, được anh khen đẹp hoài mà không chán.  Từ từ, anh choàng ôm vai, tôi cũng không muốn hất tay ra như lúc đầu, thích thích.  Anh co một chân gát lên đùi tôi, cúi hun má tôi.  Dị quá, tôi đẩy anh ra.  Cứ vậy, dằng tới dằng lui, ôm vai, xoa đùi, ré ra, kéo lại gần, nửa thích nửa sợ.  Cho tới tối khuya, tôi sợ má tôi la, nhưng tôi quên mất chị Ba đang ngồi vịn ghi đong chiếc xe đạp chờ tôi ở phía bên kia tháp Lầu Nước.  Tôi đ̣i về.  Anh hẹn tối mai bảy giờ tôi ra đây gặp anh nữa, anh sẽ mua cho tôi đôi guốc sơn trắng, có quai trắng đục giống của chị Hai, đúng như tôi tả.

Đi ṿng lại băng ghế đá, thấy không có chị Ba, tôi biết chị sợ, không dám ngồi một ḿnh nên về từ lâu.  Cũng không sao.  Chị này khờ lắm, bị tôi lừa hoài.  Ngày mai lại quên mất, lại nghe lời ngon ngọt của tôi nữa cho coi.  Chỉ cần tôi viện lư do này lư do kia là chị tin ngay.  Tiếng là chị chứ nhỏ thua tôi ba tuổi, tại má của chị này là chị bạn d́ với má tôi.  Bà ngoại của mấy chị này là chị của bà ngoại tôi.  Vườn nhà ngoại tôi sát vườn nhà ngoại chị nên tôi canh chừng cứ có mấy chị lên thăm ngoại Hai là tôi la cà theo chơi.  Kể ra tụi tôi thân nhau từ nhỏ.  Bây giờ má tôi dọn xuống gần chợ B́nh Hưng, mấy chị này lâu lâu đi ngang cũng ghé vô chơi với chị em tôi. 

Cả mấy chị em nhà bà chị này của tôi sướng lắm, ai cũng có xe đạp riêng để đi học, đi chơi.  Tôi không bao giờ dám ao ước, ao ước với ai đây.  Má tôi buôn bán đồng ra đồng vô chỉ đủ bữa cơm, không có tiền cho tôi đi học trường Bồ Đề, tôi phải nghỉ học từ mấy năm nay.  Nhiều bữa không có tiền đi chợ, tôi phải nói ngon nói ngọt mấy bà chị này lén d́ Hai, lấy cho tôi vài lon gạo, chai nước mắm, trái bí rợ... Trong bốn chị em nhà này, tôi chỉ dụ được chị Ba, chị Tư  (Chị này nhỏ thua tôi năm tuổi mà tôi cũng phải kêu chị, quen miệng rồi), tụi nó dễ tin.  C̣n chị Hai của tụi nó th́ tôi ít dám qua mặt.  Chị này cùng tuổi với tôi, khôn dàn trời, tôi chưa kịp trổ tài nói xạo là chị bắt bẻ ngay, và không thèm nói chuyện với tôi.  C̣n anh Năm th́ tôi ít khi gặp, không biết lấy chuyện ǵ mà dụ nó.

Má tôi làm giấy khai sanh cho tôi là Lê Thị Nụ.  Cái tên không thích hợp chút nào với cái nhan sắc sắc sảo càng lớn tôi càng tự nhận ra, với cái vóc dáng cao ráo trắng trẻo hơi lai Tây của tôi.  Tôi lại biết chải chuốt, sạch sẽ từ mái tóc hơi nâu nâu dợn dợn đến đôi dép Nhật bao giờ được chà bàn chải kỹ lưỡng nên ra đường ít ai biết cái nghèo khó của gia đ́nh tôi.  Má tôi đẹp có tiếng ở Đại Nẫm nhưng đường t́nh duyên rất lận đận, và cái số lận đận này kéo luôn cái nghèo khó phải một ḿnh nuôi năm đứa con của ba đời chồng.  Phía bên nội không nhận tôi v́ má và ba tôi có họ hàng xa.  Hai người lén lút thương nhau.  Khi má tôi sanh tôi, ba tôi giận cha mẹ, bỏ người yêu không dám cưới, bỏ đứa con gái mới hai tháng, bỏ quê, qua Lào làm ăn.  Nghe nói chết bên đó.  Ba kế th́ có cưới hỏi đàng hoàng, người làng Thiện Giáo, nhưng má tôi không chịu nổi nhà chồng.  Khi ba kế đi tập kết được nửa năm, má dắt tôi lúc đó mới năm tuổi, ẵm em tôi mới một tuổi, về lại Phan Thiết sống nhờ ông bà ngoại. 

Gởi con cho ông bà ngoại, má tôi ra vô Sài G̣n đi buôn, gặp ông  Bảy C̣ soát vé xe lửa đă có vợ mà đèo bồng.  Ông mướn nhà cho má con tôi ở Phan Thiết, ông ra vô tàu lửa, có thêm với má tôi ba mặt con nữa mà bà vợ lớn ở Sài G̣n cũng không hay biết ǵ.  Đúng ra, những ngày ông từ Sài G̣n ra, nhà tôi sống huy hoàng.  Ông rộng răi, má tôi biết nấu ăn, biết ch́u chồng, cơm bữa nào cũng năm ba món.  Món đồ chơi này, món ăn kia.  Được vài ngày, ông về Sài G̣n, chị em tôi trở lại những bữa cơm cá kho với rau luột, canh cá liệt nấu cà... Má tôi không giỏi buôn bán lại thêm tính thích tiêu xài nên nhà cửa thiếu hụt hoài.  Họ hàng giúp riết rồi ai cũng ngán.  Họ hàng không muốn giúp má tôi cũng v́ cái tính tiêu hoang của má.  Lúc có tiền th́ ăn xài không tiếc tay, không chịu trả nợ, không biết để dành để để, pḥng lúc túng thiếu.

Không hiểu sao tôi lại thích theo chơi với mấy chị em nhà này và tụi nó cũng không xa lánh chị em tôi.  Gia đ́nh tụi nó khác xa gia đ́nh tôi.  Dượng Hai nghiêm nghị, d́ Hai có sạp gạo bên chợ Lớn, tụi nó học trường Phan Bội Châu.  Tụi nó đi thưa về tŕnh, tụi nó đọc sách, coi báo, có bạn có bè cùng trường cùng lớp, bạn bè hàng xóm.  Gia đ́nh tôi không cha, không ai kềm kẹp, đi không cần thưa, về không cần tŕnh, đứa nào muốn học th́ học, không ai nhắc biểu...Tui không có ai kết bạn hết.  Không đi học, ở nhà lo cơm nước, chăm lo đám em cho má buôn bán, đâu có ai cùng trang cùng lứa, rảnh rang mà kết bạn với tôi.  Và cũng v́ không có bạn nên tôi phải nói láo chuyện này, nói xạo chuyện kia để người ta thích tôi.  Thét rồi tôi quen nói láo, quen lừa tới lừa lui, thét rồi không ai ưa tôi.

Nhưng hai chị em con Ba và con Tư th́ không ghét tôi.  Tôi có chừa ǵ tụi nó đâu, nhưng tụi nó mau quên, dễ tin, bị tôi xạo hoài mà cũng cứ tin.  Tôi không xạo ǵ cho ghê gớm lắm đâu.  Kiếm chuyện cho tụi nó chở đi chỗ này chỗ kia, đi rong coi hàng phố với tui.  Kiếm cớ cho tụi nó cho mượn cái nón lá quai nhung đen, cho mượn xe đạp chạy chơi ṿng ṿng, cho mượn tiền ăn hàng... Kiếm lư do để rủ tụi nó lại nhà tui chơi.  Kiếm chuyện khoe cho tụi nó nể... Bị tôi lừa hoài mà cứ tin tôi hoài.  Bởi vậy tôi cũng thương mấy chị em nó, không muốn lừa những chuyện động trời mà tôi thỉnh thoảng làm cho người lớn lại nhà mắng vốn với má tôi.  Tôi thích mấy chị em nó từ nhỏ.  Mỗi lần có trái măng cầu nở gai, có trái ổi ửng vàng là tôi để dành, chờ chị em nó về ngoại Hai, tôi cho.  Lâu quá tụi nó không về ngoại Hai th́ tôi đem rổ khế ngọt, rổ bắp đầu mùa, vài khúc mía.... xuống cho, đặng có cớ ở chơi lâu luôn.

 

***

   - Bồ tui là đại úy không quân.

   - Tên ǵ?

   - Tuấn,  Nguyễn Đại Tuấn.

   - Sao mày biết ổng là không quân.  Nghe nói không quân oai lắm nghen.

   - Anh Tuấn mặc áo liền quần, màu xám, đại úy đó.

   - Sao mày biết ổng là đại úy?

   - Chị không biết hả?  Anh Tuấn đeo ba bông mai ở vai áo.  Một bông mai là thiếu úy, hai bông mai là trung úy, ba bông mai là đại úy, bốn bông mai là thiếu tá, năm bông mai là... cứ vậy mà tính.

   - Trung úy với đại úy, ai lớn chức hơn?

   - Đại úy chớ, càng nhiều bông mai, càng lớn chức.

   - Vậy là bồ bà Hạnh chức thua bồ mày.  Ông bồ bà Hạnh chỉ đeo có hai bông mai hà.  Bả bày đặt làm tàng, hống hách, khoe khoang.  Mỗi lần ông bồ của bả về là chở bả đi làm, lấy xe jeep chở đám em của bả đi chơi.  Chị em nhà bả ỷ đẹp, nhiều người o bế, coi ai không ra ǵ.  Hừm... đẹp mà học dốt, không ai vô được Phan Bội Châu hết.  Sao tao không thấy mày ngồi xe jeep?

   - Kỳ tới về phép, anh Tuấn đem xe jeep về, tui rủ chị đi chơi nghen.

   - Ờ, mà đừng cho ba má tao thấy.

   - Để tui biểu anh Tuấn đem xe jeep lại đón chị ở trường được không.

   - Không được, bạn tao thấy,  tụi nó tưởng tao có bồ lính, ghê lắm!  Chỉ có mấy chị lớp đệ nhị đệ nhất mới dám có bồ lính.  Mà mấy chị có bồ lính toàn là mấy chị ăn diện dàn trời, thi hoài không đậu.

    - Hay là chị lại nhà tui.

   - Ờ, được đó.

   - Bây giờ chị với tui qua nhà thờ Lớn chờ anh Tuấn về Phan Thiết.  Kỳ này ảnh đem xe jeep về luôn

   - Sao lại phải chờ ở tuốt bên nhà thờ Lạc Đạo?

   - Chị không biết ǵ hết.  Máy bay hạ xuống ở phi trường ngoài Căng.  Anh Tuấn lái xe jeep từ Căng xuống Phan Thiết.  Anh Tuấn chở ḿnh đi lên Phú Long ăn bánh hỏi ḷng heo.

   - Biểu anh Tuấn ghé vô chùa Vạn Thiện chơi nữa nghen.

   - Ờ !

   - Mà không được, tao chở mày qua nhà thờ th́ được, chừng anh Tuấn tới, chở ḿnh đi chơi, cái xe đạp để đâu?

   - Chị đem vô nhà bạn chị gởi.

   - Cũng được, nhà nhỏ Mai bạn tao ở gần đó.

 

***

 

Chị Tư nóng nảy ngồi xuống đứng lên.  Tôi ung dung vừa nhâm nhi trái bắp nướng thoa hành mỡ vừa ngồi trên băng ghế đá màu xanh lá cây đậm ở vườn Bông Nhỏ bên phố dưới chân cầu, bên kia đường là tiệm sách Vui Vui, tiệm vàng Thành Kim, bên kia là ngân hàng Việt Nam Thương Tín...  Chị Tư sợ dượng Hai đi ngang qua, thấy chị lăng văng ở vườn bông là bị đ̣n.  Chị c̣n sợ bạn bè thấy chị chơi ở vườn bông buổi tối nữa.  Ngồi chơi ở vườn bông th́ có ǵ mà xấu hổ, có ǵ mà cấm đoán, tôi không hiểu được.  Chị cằn nhằn:

   - Mày nói tám giờ ông ca sĩ  Sơn Dũng tới mà.

   - Chắc ổng mắc hát cho đài phát thanh.  Hồi nảy chị nghe người ta phát tiếng hát của ổng đó, ở Lầu Nước đó.

   - Ổng đẹp không mày?

   - Đẹp hơn h́nh trong báo.

   - Không biết ổng có nhớ đem theo dĩa nhạc cho tao không đây.

   - Tui dặn ổng kỹ lắm.  Ổng hứa đem hết mấy dĩa nhạc của ổng cho ḿnh mặc sức mà lựa, muốn lấy bao nhiêu th́ lấy.

   - Tao với mày lấy hết nghen, ḿnh chia hai.

   - Tui cho chị hết đó.  Tui đâu có máy hát dĩa.  Ổng hứa mai mốt tui vô Sài G̣n, ổng sẽ lăng xê cho tui làm ca sĩ, tui đâu cần dĩa nhạc nữa.

   - Thiệt nghen!  Chừng nào mày đi Sài G̣n?

   - Ổng hứa là ổng sẽ gởi tui ở nhà người bà con cho tui quen Sài G̣n.

   - Chừng nào mày đi Sài G̣n?

   - Chừng nào ổng cho tui vé xe đ̣ và tiền xài th́ tui mới đi được.  Mà chuyện này chị phải dấu, không được kể cho ai nghe.  Không được nói với dượng Hai d́ Hai, không được nói với má tui.  Chừng nào tui nổi tiếng, tui gởi thư về.

   - Khuya quá rồi, tao không chờ nữa đâu.  Tao về.

   - Chị chở tui về.

   - Không được, xa lắm, tao không dám đạp xe đường  Huyền Trân Công Chúa một ḿnh, ngang qua chợ B́nh Hưng, Toà Tỉnh, khu gia binh, tối um, ghê lắm.

   - Thôi chị chở tui đến ngă năm ga xe lữa được không?

   - Sau mày đi ngơ đó?

   - Tui ghé vô nhà d́ Chín coi có má tui chơi ở đó không.

   - Xuống dốc cầu mày phải xuống xe, tao không dám chở nặng xuống dốc cầu.

   - Ờ, chị chờ tui ở ngă tư Kho Bạc nghen.

   - Lẹ đi. 

 

***

 

Bây giờ tôi tên Lê Thị Ngọc Thúy, từ giấy khai sanh cho tới thẻ căn cước.  Ngay tên của các em tôi Lê Thị Hồ, Lê Văn Ty, Lê Văn Tới... cũng được thay thế bằng Lê Thị Ngọc Hằng, Lê Tấn Tài, Lê Tấn Hoàng... Ai cũng kêu tôi là Ngọc Thúy.  Ngoại trừ chị em con bạn d́ này của tôi, cứ cái tên Hai Nụ mà kêu, không chịu sửa đổi cho tôi nhờ.  Thiệt ra th́ cái tên Hai Nụ mấy chị này dùng làm tôi ấm ḷng, gợi lại t́nh chị em họ hàng, cái t́nh tôi luôn cảm thấy thiếu thốn từ hồi tôi nghe theo lời dụ ngon dổ ngọt của ông ca sĩ Sơn Dũng lưu lạc chân ướt chân ráo vô Sài G̣n.  Cho đến khi quen nước quen cái, mướn được một căn nhà cho má tôi nuôi thằng Hưng hai tuổi và các em ở Xóm Chùa Tân Định, tôi yên tâm sống riêng.  Vài ba ngày về thăm con, thăm các em, cho má tiền xài, tiền chợ.  Vậy cũng xong.  Cái sắc đẹp sắc sảo ở tuổi hai mươi, gái một con, biết ăn diện sang trọng, ong vờn bướm lượn đếm không hết, tôi không c̣n cần bàn tay nhám hướng dẫn của ông ca sĩ Sơn Dũng từ khi thằng con trai được bốn tháng. 

Từ hồi mấy chị theo dượng Hai d́ Hai vô Sài G̣n, tui có bạn đi chơi, đi phố, và tiếp tục kiếm cớ này, lừa cớ kia để mấy chị đi ăn với tôi, đi dạo Eden, dạo Tax, dạo Lê Lợi… Bốn năm ở Sài G̣n, y hệt như hồi ở Phan Thiết, tôi cũng không có một người bạn gái, không ai thích kết bạn kết bè với tôi.  Tôi biết cũng bởi cái tật nói lừa nói đảo, một hai lần rồi ai cũng xa lánh.  Nhưng không hiểu tại sao tôi không bỏ đuợc.  In như mở miệng ra là cái đầu tôi đảo ngược với cái tâm tôi, bánh xe tưởng tượng trong đầu lăn nhanh như được thoa dầu mỡ tốt.  Tôi có bao ăn, tôi có cho đồ, tôi có thổi cách mấy th́ người ta cũng qua lại với tôi cao lắm đến lần thứ ba, là xa lánh.  Chỉ có hai bà chị này, chị Ba và chị Tư là c̣n qua lại, c̣n tiếp tục để tôi dụ đi ăn, dụ đi chơi. 

Tôi thích rủ mấy chị đi ăn ở Thanh Thế, Givral, Eden… vừa để khoe đường sống sang trọng của tôi, vừa muốn mấy chị vui v́ tôi biết mấy chị không bao giờ có tiền đi ăn những chỗ này.  Tôi biết mấy chị này thích son thích phấn, thích dầu thơm, quần áo lượt là đúng mốt của tôi, các chị làm ǵ có tiền mua sắm như tôi.  Tôi muốn cho lắm.  Tôi thử cho vài lần nhưng không ai chịu lấy, nhất định không chịu lấy món ǵ của tôi.  Chắc sợ d́ Hai dượng Hai rày.  Mỗi lần muốn rủ chị nào đi ăn th́ tôi lại trường chờ v́ d́ dượng không thích tôi lại nhà lắm và mấy chị không rảnh rang lại thăm tôi thường.  Tôi cũng không muốn mấy chị thấy khi th́ ông trung tá, khi th́ ông nghị sĩ, khi th́ tay Tàu phiện… hiện diện trong nhà tôi.  Từ đó giờ, mấy chị tin là tôi làm ở vũ trường Nhất Dạ Đế Vương, phải làm ban đêm nên tôi cần ngủ ngày.

 

***

   - Mày có làm khai sanh cho con mày không?

   - Có.

   - Ai đứng tên làm cha?

   - Th́ anh Tuấn.  Chị nhớ ông đại úy không quân Nguyễn Đại Tuấn tui quen từ ở Phan Thiết đó, ảnh theo tui vô luôn Sài G̣n.

   - Sao mày nói ổng chết rồi?

   - Anh Tuấn chết hồi tui mang thai thằng Hưng được năm tháng.

   - Vậy thằng Hưng mang họ ǵ?

   - Ông bà nội muốn đặt tên nó là Nguyễn Đại Hưng, xin đem nó về Phú Yên nhưng tui không cho. 

   - Ủa, làm đám cưới hồi nào?

   - Không kịp làm đám cưới.  Ảnh đổi ra vùng Một, nghe tin tui mang thai nhưng về không được.  Chừng ảnh chết ngoài đó, ảnh có  nhắn với ba má ảnh vô Sài G̣n t́m tui.

   - Mày ráng giữ liên lạc với ông bà nội thằng Hưng cho nó có ḍng có họ.

   - Chị đi Tạ Thu Thâu với tui không?  Tui t́m vải lụa may vài cái áo dài.  Mấy tiệm vải Ấn Độ có lụa mới ra đẹp lắm. 

   - Không được, tao hẹn chút nữa đi bơi với nhỏ Phước.

   - Mai đi với nó cũng được.  Tui cho chị một xấp tơ may áo dài.

   - Tao không dám lấy đâu.  Má biết, má la.

   - Hay là ḿnh đi ăn bánh bèo Huế ở Lê Thánh Tôn rồi ghé qua Tạ Thu Thâu luôn. 

   - Tao không đi chợ được, tao có hẹn với nhỏ Phước.  Mới ăn c̣n no, ăn sao nổi nữa.

   - Bánh bèo Huế ở đây đúng kiểu lắm, ăn một chồng dĩa cũng chưa no.  Ăn xong rồi chị đi, tui băng qua chợ.

   - Cũng được.

Cứ vậy, mỗi lần được đi chơi với chị Ba hay chị Tư là tôi níu kéo cho lâu.  So với mấy chị, tôi ăn mặc sang trọng, rất Tây, tôi đẹp sắc sảo, tiền xài thả cửa, tôi lịch lăm, sành ăn sành uống nhưng tôi vẫn cảm thấy hănh diện khi đi chung với chị Ba hay chị Tư,  sinh viên áo trắng tóc thẳng mượt, không biết ăn diện, không biết son phấn, mỗi tuần chỉ được d́ Hai phát vài chục đồng ăn hàng.  Với những người đàn ông tôi quen, lúc nào tôi cũng khoe tôi có người chị này học ở Văn Khoa, người chị kia học ở Luật, cho coi h́nh… như để nhắc nhở với họ là tôi thuộc ḍng họ văn bảng, tôi có những người bạn gái đàng hoàng.

 

***

 

   - Chị thấy càng lớn thằng Hưng càng giống ông ca sĩ Sơn Dũng không?

   - Giống chỗ nào?

   - Cái mặt con trai mà trắng bạch, cái miệng rộng, cái trái rộng.  Hồi mới sanh nó, ổng cũng công nhận là giống.  Vậy mà vài tháng sau ổng trốn mất tiêu.

   - Ủa!  Sao hồi đó mày nói ba thằng Hưng là ông bồ đại úy không quân, cái ông mày kể mày quen hồi ở Phan Thiết?

   - Tui với chị ra Tự Do ăn kem Ư không?  Hay đi Givral ăn bánh kem xu xu?

 

***

 

Hồi chiều định lại Văn Khoa t́m chị Ba rủ chị đi ăn hàng, thấy chị ngồi ở quán cà phê trước trường Dược, đối diện trường Văn Khoa, với Thành, bồ của chị.  Chị Tư thóc mách.  Hai người bồ nhau hơn nửa năm nay, bây giờ tôi mới gặp Thành, coi bộ lính bụi, lính rừng, đen thui.  Nh́n hai người cựi đùa với nhau như con nít, nh́n mắt Thành âu yếm khi với tay vén cọng tóc vương trên mặt người yêu, nh́n chị Ba nhơng nhẽo làm điệu làm hạnh, không dưng tôi buồn, buồn nức ḷng.  Trên đường, lái chiếc xe Yamaha về nhà mà nước mắt ṛng ṛng, không muốn lau.  Tủi thân!  Năm nay tôi hai mươi lăm tuổi, chưa một lần biết nũng nịu nhơng nhẽo, chưa ai âu yếm với tôi, chưa ai nh́n tôi đầy thương yêu…

Lần đầu tiên tôi nh́n tận mắt một căp t́nh nhân thật sự yêu nhau.  Tôi đẹp từ mái tóc nâu dợn đến bàn chân trắng thon, nhưng những người đàn ông đến với tôi, nh́n tôi, chỉ thấy từ bụng trở xuống.  Cũng anh anh em em ngọt sớt nhưng không ai cẩn thận xoa nhè nhẹ cánh tay trần mịn màng, không ai vuốt tóc mượt, không ai mơn man chớp mũi trên mái tóc thơm, không ai muốn ngồi hàng quán thường với tôi, không ai muốn thong dong dạo phố với tôi.  Tủi lắm!  Tôi thiếu thốn nhiều thứ, một gia đ́nh đủ cha đủ mẹ, t́nh chị em, t́nh bạn bè cùng lứa, người t́nh thương yêu thật ḷng… Từ lâu, tôi không biết t́m kiếm ở đâu, tôi không biết làm sao tự tạo ra, tôi không biết rơ ràng tôi mơ ước điều ǵ.  Bây giờ, nh́n cặp t́nh nhân này tôi mới hiểu thấm thía nỗi bất hạnh của tôi… Đời một người con gái, ước mơ đă nhiều mà trời cho không được mấy, đến khi lấy chồng, chỉ c̣n mối t́nh mang theo… Tôi không có ước mơ con gái, tôi không dám ước mơ lấy chồng… những ước mơ không bao giờ thành h́nh toàn vẹn trong trí tưởng tượng.

 

***

 

Tôi giống má tôi ở cái tánh tiêu pha, có bao nhiêu tiền tôi mua sắm quần áo sang trọng, ăn xài không tiếc, tôi cho người này, tôi mua chuộc t́nh bạn người kia.  Đến khi Sài G̣n mất, tôi mất luôn những ông đại tá trung tá, những ông chính khánh, nghị sĩ, những thương gia bạc cọc… May nhờ hồi trước d́ Năm khuyên nhủ tôi mua một căn nhà ở Phú Lâm cho má nuôi con tôi và đám em năm đứa.  Trả nhà, tôi dọn về Phú Lâm ở với má tôi.  Gia tài bây giờ là một tủ đầy nhóc quần áo, son phấn, dầu thơm, salong, giường… và vài ba cây vàng.  Tôi đưa vàng cho má tôi để sang một sạp tạp hóa buôn bán sống qua ngày chờ thời.  Thời lâu đến quá!  Tôi bắt đầu bán dần bán hồi quần áo, son phấn… Tôi vẫn tiếp tục ăn diện nhưng cẩn thận hơn v́ ánh mắt không thiện cảm của đám thanh niên đeo băng đỏ, của mấy bà ở hợp tác xă, ở phường ở xă. 

Nhưng rồi chính quyền nào cũng một lứa như nhau, cũng có bóng dáng những người đàn ông ngoài miệng  ăn to nói lớn, chữ nghĩa cao xa, đi đứng nghiêm nghị và… đủ “thông minh” để kiếm ra tôi, nh́n ra tôi.  Cái khổ sở hiện tại của tôi là phong cách học đ̣i ăn chơi của mấy ông từ rừng, từ Hà Nội, Hải Pḥng hoang sơ, đâm xe tăng T 54 thẳng vô Sài G̣n mà không ḍ đường đi nước bước, không biết cởi bỏ bớt cái túi vải, không biết bỏ áo vô quần, không biết mang đôi giầy da… Các ông hấp tấp vội vă “tiếp thu” chiến lợi phẩm, tiếp thu đủ mọi mặt, nhà cửa, đất đai, và dĩ nhiên đàn bà.  Tệ nhất là cái hống hách của kẻ thắng trận.  Các ông chê tôi là hiện thân của nếp sống ngụy, chê trong ánh mắt  ṭ ṃ thèm thuồng là đồ đạc trong pḥng tôi mang đầy màu sắc đế quốc.

Mấy ông lớn hồi xưa lịch lăm, cư xử trí thức ḥa nhă với đàn bà và nhất là ṣng phẳng.  Tôi không cần nêu ra điều kiện qua lại, ai cũng rành luật chơi.  Ngày xưa, sở dĩ tôi có giá là v́ các ông hiểu sự bảo đảm “tính mệnh” khi bao tôi sống.  Có một người t́nh hờ để thay đổi, để lấp vá chỗ trống mà người vợ từ chối hoặc vô t́nh lơ là, các ông không cần t́m kiếm, không cần phân vân.  Tôi “chung thủy”, một người là một người, cho đến khi người này v́ phải đổi đi xa, v́ những lư do riêng tư, bàn giao cho một người bạn khác, nhung lụa cứ thế mà thay nhau bảo bộc đời tôi.  Bây giờ, tôi luôn luôn mang cảm giác đề pḥng, không biết mấy ông trở mặt lúc nào, không biết mấy ông có rành luật chơi này không.

Cái khổ sở thứ hai là cách đánh của mấy ông tai to mặt lớn ngày nay.  Tôi phải dùng chữ hấp tấp, tham lam và dĩ nhiên khi hấp tấp tham lam th́ thiếu nghệ thuật, không biết tôi diễn tả như vậy đủ chưa.  Hấp tấp chắc tại quen cách hồi ở trong rừng, hai đứa ở hai đầu… Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây… Tôi phải ra công rèn luyện, tôi phải nhắm mắt chấp nhận.  Và nhất là bản tính nghi ngờ cố hữu, bản chất trở mặt của con người cách mạng.  Tôi luôn luôn ở trong thế thủ.  Ở thời nào th́ đàn ông cũng đến với tôi như một con thú.  Nhưng cái khác nhau là một con thú nhà được nuôi dưỡng trong nếp sống chừng mực, biết chờ, biết hưởng thụ và một con thú rừng nuốt không kịp nhai, hưởng thụ trong tâm trạng gầm gừ, lo sợ bị khám phá, bị tranh dành.

Hơn bốn năm nay, các chị không qua lại với tôi.  Các chị thay đổi nhiều lắm.  Kém vô tư, rất dè dặt, cay đắng, không c̣n quan tâm đến chuyện học hành.  Người bỏ dở nửa chừng, người ra trường không màng đi làm… Theo mọi người thời này, các chị cũng biết lăn vào chuyện buôn bán, cũng biết dùng cái mỹ miều lịch lăm của con gái Sài G̣n xoay trở tung khói mù qua mặt tụi công an, tụi cán bộ học đ̣i văn minh Sài G̣n.  Tôi thắc mắc tại sao các chị có học, hiền lành, gia đ́nh đàng hoàng, sao không ai lập gia đ́nh ở cái tuổi không c̣n bao lâu nữa đến cái “băm” muộn màng.  Các chị mỉa mai:  “Lấy ai?  Lấy sinh viên thất thời không lo nổi cho thân ḿnh,  sinh viên theo thời nịnh hót trở mặt để được vào cảm t́nh Đoàn, đối tượng Đảng?  Lấy sĩ quan “ngụy” học tập trở về thất thơ thất thiểu, thiếu tự tin, hoặc vá xe đạp bên lề đường hoặc không dám nghĩ đến ǵ hơn là t́m đường thoát thân, hoặc rút ḿnh thật nhỏ như con sâu dưới lớp lá trong rừng, lo sợ từng bước giày thợ săn nghiền nát không thương sót?  Lấy cán bộ hống hách từ Bắc, từ rừng, túi tham ô tham nhũng dầy theo tuổi Đảng?  Tụi này thà đói rách chứ không ham, không bao giờ!  Tụi này sinh ra và lớn lên trong thời chiến tranh gái thừa trai thiếu, làm thiếu nữ trong cuộc đổi đời đă giết lần ṃn chí khí trượng phu, cả những người thua trận và những người thắng trận.

Khi tôi nghe ai đó trong bà con truyền miệng nhau là mấy chị em con d́ Hai trở ra Phan Thiết t́m đường vượt biên, tôi t́m cách liên lạc với các chị.  Tôi “quen biết” nhiều mối mai có thể giúp các chị t́m đường thoát và kéo luôn tôi, con tôi.  Tôi thiếu học, tôi là số không trong bất cứ xă hội nào, thời đại nào, tôi đă từ từ nh́n thấy tương lai của tôi, tôi không muốn con trai tôi xấu hổ v́ tôi, tôi ao ước con trai tôi thành tài thành nhân.  Cách duy nhất là trốn khỏi Việt Nam.  Ở đó không ai biết đến tôi, tôi có thể bắt đầu từ trang giấy trắng.

Thật t́nh tôi không có ư lừa gạt, nhưng các chị làm lơ, làm lơ một cách tàn nhẫn những đề nghị của tôi, những mối mai tôi đưa đến.  Tôi có thể bao băi ở Vũng Tàu để các chị đưa người từ Sài G̣n ra chờ ghe từ Phan Thiết vào đón.  Tôi có thể cung cấp hải bàn, thuốc men, chi phí từ lúc chuyến đi chưa thành h́nh, chấp nhận thua không điều kiện… Các chị lạnh lùng cứng rắn biểu tôi tự kiếm đường thoát.  Các chị tàn nhẫn không cho tôi một cơ hội chứng tỏ ḷng thành thực.  Từ nhỏ đến bây giờ, có bao giờ tôi cố tâm hại các chị lần nào chưa?  Những dối gian nho nhỏ vô thưởng vô phạt, những câu chuyện dựng đứng nếu có chỉ v́ tôi muốn các chị nể tôi chút xíu, chỉ v́ tôi muốn bao các chị đi ăn đi chơi cho tôi có bạn, cho tôi tự an ủi cái phận thua sút bạn gái cùng thời.  Tính cho ra lẽ, tôi chưa hề hại ai gia tàn thân bại.  Tôi chưa bao giờ đ̣i ông này bỏ vợ theo tôi, ông kia bỏ bê con cái. 

Nghe tin các chị đă thoát, tôi hụt hẫng như mất một dây nối tôi từ vực thẳm lên với bờ cỏ trên kia, sợi dây nối tôi với một đời sống b́nh thường của con người b́nh thường.  Từ đó, tôi dùng mọi thủ đoạn, mưa mô, ráo riết tự t́m đường thoát thân cho tôi và con trai tôi.

 

***

 

Ở trại tị nạn, con đường đi định cư nhanh nhất là có người bảo lănh.  Tôi không bỏ lỡ cơ hội.  Khi là nữ sinh viên trường Luật ngày xưa, khi là nữ sinh viên trường Văn Khoa hồi trước, cha là công chức ở nha Y Tế nằm trên đường Trần Hưng Đạo góc Nguyễn Biểu, chồng là đại úy không quân tử nạn ở Đà Nẳng ngay những ngày cuối tháng tư... tôi bắt liên lạc qua mục t́m bạn trên báo, được vài anh đă du học lâu năm lưu ư.  Cộng thêm lúc trước thường đến trường Luật ở Duy Tân, trường Văn Khoa ở Cường Để để rủ rê các chị đi chơi, tôi khá rành những hàng quán quanh trường, tôi biết chút đỉnh giờ giấc học bất thường tài tử của sinh viên, tôi biết tên vài thày giáo, biết thế nào là giảng đường... cộng tài thêm hoa thêm lá, những người đàn ông xa nhà thương nhớ quê hương cho là ḿnh may mắn được quen với người thiếu nữ Sài G̣n đẹp sang, gia đ́nh gia giáo, với chút học vấn trang điểm cho lư lịch.  Sau thời gian trao đổi thư từ và dĩ nhiên là vô số h́nh của tôi v́ đó ưu điểm tôi đang dùng.  Đàn ông nào mà không bị sắc đẹp làm mù mờ trí phán đoán?  Chỉ nửa năm sau là hai mẹ con tôi được bảo lănh qua Canada trong diện đoàn tụ gia đ́nh với một ông kỹ sư theo ông ấy kể là học ngày học đêm bảy năm trời mới xong, đang đi làm.

Có chồng là điều từ trước giờ tôi chưa hề dám ao ước.  Dầu cho đó là người chồng do sự lừa dối đưa đến, dầu người chồng không phải là cha của con tôi, nhưng tôi cố gắng thu ḿnh thật nhỏ, cố gắng tập làm người đàn bà nội trợ.  Và dầu cho là con cá sấu lờ đờ sống trong vùng nước trong veo, tôi không muốn ǵ hơn.  Từ từ, gia đ́nh chồng ở Việt Nam  không t́m ra sui gia ở Sài G̣n để được giao tế đúng phép.  Mớ kiến thức mới học tới lớp đệ thất không thể sau vài tháng có thể nhảy vọt lên làm cô sinh viên Văn Khoa, cô sinh viên cố dấu nét ngơ ngác khi nghe đến tên nàng Kiều, nghe nhắc tới ngày giỗ Hai Bà Trưng, ú ớ t́m cách từ chối khi có người muốn giới thiệu vào sinh hoạt với anh chị em cựu sinh viên Văn Khoa Sài G̣n...

Người chồng với cặp kính dầy cộm v́ phải cộng trừ nhân chia tất cả những biên nhận mua sắm hàng ngày của hai mẹ con tôi.  Người chồng nhỏ thó ốm o không muốn tôi mang giày cao gót để làm tăng cái nhan sắc "như Tây" của vợ, đă từ từ nhận ra đôi chân từng đi trong bùn đất của người vợ con nhà gia giáo.  Ông đưa tờ giấy ly dị biểu tôi kư.  Dĩ nhiên với tiếng khả năng tiếng Anh chỉ trả lời được năm ba câu là phải dùng tay chân, tôi không biết ǵ về luật lệ chia của, tôi cũng không biết ông có của cải bao nhiêu.  Ông t́m cho tôi một chân công nhân ở một hăng may, mướn cho hai mẹ con tôi một căn nhà chung cư. 

Dứt nợ!  Tôi quen thói được đàn ông lo cho cái ăn cái mặc cái nhà cái cửa, những người đàn ông tiền rừng bạc bể, những người đàn ông kiếm ra tiền không bằng công sức học mười tám mười chín năm, không bằng mồ hôi ngày làm tám tiếng nên không hề biết đến tờ biên nhận mỗi món hàng tôi mua.  Tôi không thể làm quen được sự kềm kẹp này, cháu Hưng không quen đi thưa về tŕnh, hai người đàn ông không muốn nh́n mặt nhau. Con tôi là trên hết. Gia đ́nh tôi ở không tồn tại lâu hơn hai năm.  Tôi nhẹ ḷng khi được tự do.

Cái lạ là đàn ông trong mọi hoàn cảnh, sau một thời gian cũng nhận ra được "tôi".  Nhưng bây giờ t́nh thế thật khó khăn cho tôi.  Đàn ông tị nạn Việt Nam đầu tắt mặt tối đi làm hăng xưởng, làm hai ca, đi có giờ, về có giấc, thời giờ đâu mà la cà quán hàng, cơ hội đâu mà đóng vai phong lưu.  Càng tệ hơn nữa, những người đàn ông đă từng là tai-to-mặt-lớn ngày xưa th́ lại càng khó t́m chỗ đứng trong đời sống lưu vong này, th́ lại càng bi quan yếm thế.  Theo kinh nghiệm cho thấy đàn ông Việt Nam trong đời sống lưu vong lại biết lo hơn hồi c̣n ở Việt Nam.  Ở đây, nếu có vợ con th́ lo làm lo để, nếu vợ con c̣n ở quê nhà th́ lo làm lo gởi, chưa vợ con th́ lo đi học lại...

Thật t́nh mà nói, tôi không c̣n thiết tha tung mây mù dẫn dắt đàn ông vào đường dối vợ chi cho lắm.  Nhưng ngựa quen đường cũ, tôi cô đơn, tôi cần có bóng dáng người đàn ông lui tới, ít ra cũng có người nghĩ đến tôi, dầu chỉ là cái thân xác.  Và cũng do mấy ông khi bắt đầu có tiền ra tiền vô, bắt đầu ngán người vợ quá tháo vát giỏi hội nhập với nếp sống mới, bắt đầu tự nhận ra vị thế đứng thứ hai của ḿnh trong gia đ́nh, t́m đến tôi để được cưng chiều, để được làm đàn ông.  Nhưng số đàn ông này không nhiều lắm.  Và sau vài ba năm, nhận ra dần dần cái nhan sắc ở tuổi vừa qua bốn mươi  mà làn da đă khô héo, thân thể đă mơi mệt sau lớp kem phấn, sau lớp lụa là, nhận ra được môi trường ế ẩm này, tôi xoay qua môi trường khác. 

Đàn ông bản xứ vờn tới vờn lui cũng dập d́u lắm.  Nhưng tôi ngán đàn ông bản xứ như khi xưa tôi ngán các ông cán bộ, cũng hung hăn, cũng hấp tấp.  Nhất là chuyện rượu chè, họ bắt tôi uống theo, làm như không có rượu th́ họ không làm ăn ǵ nên nổi hay sao đó.  Lại thêm chuyện ăn nói, mơi miệng mơi tay lắm!  Về phần họ chắc từ từ họ nh́n thấy một khối óc thô sơ trong cái thân thể điêu luyện, cộng thêm thường bị mù đầu rối tóc v́ thói quen lừa dối của tôi, cộng thêm tôi thờ con trai tôi, tất cả v́ cháu.  Không mấy người chịu dừng chân lâu. 

Thời thế  đă buộc tôi phải "lao động".  Khó khăn!  Nhưng cũng kham được.  Cháu Hưng không phụ ḷng mẹ.  Cháu học không nhanh chóng như con nhà người ta, nhưng cháu cũng đă xong cao đẳng ngành kỷ nghệ nhẹ, đang làm việc ở Ottawa không xa  thành phố Montreal của tôi bao nhiêu.  Chịu khó làm việc, chịu khó dành dụm, tôi không cho cháu mượn tiền những năm học đại học, sợ cháu thiếu nợ, tội nghiệp, mua cho cháu căn chung cư làm căn bản lo cho vợ cho con sau này.  Cháu không thường về thăm tôi nhưng tôi có cháu để làm điểm tựa cho tôi thêm mắm thêm muối, làm phong, lên mặt với người quen.  Một thành công đúng như tôi ao ước khi t́m đường thoát thân:  Con tôi đă thành nhân thành thân.

***

   - Chị Phương phải không?  Tui là Thúy đây.

   - Xin lỗi, Thúy nào ạ?

   - Hai Nụ đây chị Ba!

   - Ủa, d́ Hai Nụ đó hả?  Tôi nghe nói d́ có chồng, đang ở Canada phải không?  Chồng d́ là sinh viên du học hồi trước phải không?  D́ có phước lắm đó nghen.  Khoẻ không?  Sao d́ biết số điện thoại của tôi?

Tôi cảm động gần khóc khi nghe giọng mừng rỡ hỏi han chân t́nh.  Nhất là khi chị Ba gọi tôi là d́ Hai Nụ, d́ của xấp nhỏ con chị, chị vẫn coi tôi như họ hàng thân thích.  Cách xưng hô để tỏ ḷng quí trọng nhau.  Mười mấy năm trời nay!  D́ Hai Nụ!  Không ai gọi tôi một cách thân thiết, một cách họ hàng như vậy.  Tôi lấp bấp:

   - Kỳ rồi về Việt Nam, tui lại thăm dượng Hai d́ Hai.

   - Chồng d́, thằng Hưng bây giờ ra sao?

   - Ông xă tui chức càng cao càng làm việc bù đầu bù tóc.  Thằng Hưng là kỷ sư trưởng của hăng dệt ở Ottawa.  Chị chỉ được hai thằng con trai thôi hả?  Ông xă chị làm ǵ?

    - Thày giáo, cũng công chức như người ta thôi.  Hai vợ chồng công chức, sống tàm tạm, sống thoải mái.  D́ Hai Nụ có đi làm không? 

   - Ông xă nuôi mà chị.  Tui đâu có quen làm việc.

   - Ở nhà đi ra đi vô, không con không cái chán chết, sao d́ Hai Nụ không sanh cho ông xă vài đứa con?

   - Ổng không muốn có con chị ơi.  Ông coi thằng Hưng như con. Ổng biểu đủ rồi.  Chừng nào có dịp qua Canada, chị ghé tôi, tôi dẫn vợ chồng chị đi chơi.  Ông xă tôi rành thở địa lắm.  Mà tôi lái xe chở vợ chồng chị đi chơi cũng được. 

   - D́ Hai Nụ giỏi ha, biết chạy xe nữa.  D́ cho tôi địa chỉ của d́, tôi viết thư cho d́.  Ḿnh thư từ với nhau cũng được rồi.  Gọi điện thoại tốn tiền.  Gọi khi nào cần lắm thôi.

   - Chị nhớ gởi h́nh cả nhà chị cho tui nghen.  Chị kêu chị Hai, chị Tư, chị Sáu, anh Bảy gởi h́nh gia đ́nh, h́nh con cái cho tui coi nghen.

   - Ờ, được tin của d́, chắc ai cũng vui.  Cúp đi d́ Hai Nụ.  Gọi từ Canada qua Na Uy mắc dữ ha. 

   - Không sao đâu chị, ông xă tui không màng mấy chuyện này đâu.

   - Để tôi viết thư.  Cúp hen.

Chị này đến già cũng c̣n khờ.  Tôi gởi h́nh ông chồng tôi hồi mười lăm năm trước mà chị không thắc mắc ǵ hết.  Thư từ qua lại cả năm nay, chị Hai, chị Tư, con Sáu cũng viết thư thăm tôi, gởi h́nh gia đ́nh cho tôi.  Đây là niềm an ủi rất lớn lao mà chắc không chị nào, anh nào hiểu được.  Đây những cơn gió mát buổi trưa hè oi ả, đây là trận mưa rào trên đám ruộng nứt nẻ khô cằn, đây là gịng suối mát cho kẻ hành khất mơi mệt soi t́m bóng h́nh ḿnh ẩn ch́m bên dưới.  Bây giờ chị Ba viết thư nói hè này gia đ́nh sẽ đi một ṿng nước Mỹ, qua luôn Canada để thăm người chú chồng, sẳn đường thăm vợ chồng tôi luôn. Chị c̣n xin lỗi là chỉ ghé nhà tôi được hai ngày thôi.  Tôi không ngờ tên tôi nằm trong danh sách sẽ được thăm viếng của gia đ́nh chị Ba.  Vậy là với chị Ba, tôi vẫn là một người bà con thân thuộc.  Vậy là có người tính tới tôi trong đời sống b́nh thường như muôn vàn người khác.  Thế nào chị cũng kể cho chồng chị, con chị về tôi, về sự “may mắn”  của tôi nơi xứ người.  Tôi làm sao đây?

Từ sáu năm nay, tôi sống nhờ tiền trợ cấp xă hội, ở trong căn pḥng vừa là pḥng khách, vừa là pḥng ngủ, vừa là bếp, cầu tiêu buồng tắm công cộng.  Sau hai cơn mổ đường tử cung, bệnh lao lúc xuất lúc mất, cả tuần nếu không phải đi chợ mua thức ăn th́ tôi cũng không thiết tha ra đường.  Người tôi ốm cong không c̣n thấy chút đường nét đàn bà.  Chưa được sáu mươi tuổi mà sức mơi da mồi, đi đứng khó khăn.  Phim chưởng, phim bộ, tôi mướn coi ngủ gà ngủ gật bên tô cơm chang nước thịt kho, ngày này qua ngày kia. 

Cháu Hưng lấy được vợ con nhà có thế lớn từ Việt Nam.  Ỷ cái thế ông-bà từ hơn ba mươi năm trước ở Việt Nam, dầu đang làm thợ tay lấm chân mơi nhưng lúc nào cũng ta đây nguồn gốc tai-to-mặt-lớn, không muốn hạ ḿnh làm sui với tôi, không cho con gái, không cho hai đứa cháu nh́n mặt bà nội.  Tôi năn nỉ, tôi khóc, tôi kể ơn, cháu Hưng chỉ được phép về thăm tôi một ḿnh, thăm vài tiếng đồng hồ rồi đi.  Một năm vài ba lần.

Hồi đám cưới cháu Hưng, tôi nghe người ta kể lại, cha mẹ vợ bắt cháu phải xin lỗi bà con họ hàng là mẹ bị bịnh nặng không tham dự được.  Tôi không c̣n là con số không.  Tôi là con số trừ.  Khu chung cư này không ai biết đến tôi.  Tôi không cần điện thoại từ nhiều năm nay.  Tôi có đóng cửa ở trong nhà cả tuần cũng không ai để tâm.  Cộng đồng người Việt ở Montreal này không ai thăc mắc nếu tôi không đi dự những kỳ lễ lộc hàng năm trong vài năm trời.  Tôi không về thăm gia đ́nh ở Việt Nam cả chục năm cũng không ai hỏi tới, không ai mong chờ.  Không những người ta không tính tới tôi mà người ta c̣n muốn loại bỏ tôi ra khỏi xă hội của họ.

Nếu chỉ là ḿnh chị Ba qua thăm tôi th́ tôi c̣n nhe răng cười trừ.  Đàng này chị sẽ qua thăm tôi với ông chồng thày giáo nghiêm nghị, hai thằng con trai mặt mũi tươi tắn ngây thơ.  Chị sẽ nói sao với chồng chị về người em bà con?  Chị sẽ kể sao với con chị về người d́ họ của tụi nó đây?  Chồng chị sẽ nghĩ ǵ đây về gia đ́nh vợ? 

Giấc ngủ không bao giờ kéo dài được ba tiếng đồng hồ mỗi đêm bây giờ thâu càng ngày càng ngắn lại từ khi nhận được bức thư này của chị Ba.  Lục loại trong mấy hộc tủ cả nhà, t́m cũng được gần hai chục viên thuốc ngủ, cũ lâu năm, nhưng chắc c̣n dùng được.  Tôi đánh răng, sửa soạn chút son phấn, mở nhạc, lên giường...

 

Vơ Thị Điềm Đạm

Mùa đông 2005