VỀ PHÍA TẬN CÙNG

Vơ Thị Điềm Đạm

 

Arizona, núi cao sỏi cháy

Trả lại người giọt nắng cọng mây

(Nối tiếp bút kư Bước Chân Lăng Tử.)

Xe chạy ra khỏi cổng trại khi trời c̣n mờ tối, quay đầu, gởi lời chào giả từ, mong hơi gió lành lạnh đi vào giấc mơ những nguời trong đại gia đ́nh Grapevine Canyon Ranch.  Cảm giác luyến tiếc mỏng dần, mỏng dần như khí lạnh tinh sương mỏng tan theo nắng sớm …cho đến cuối đường liên xă.  Đoạn đường này vắng tanh cho nên ḷng chúng tôi cũng vắng lạnh theo, và... những rắc rối, phiền phức... được tích trử trong hai tuần bắt đầu t́m cách lấp dần... lấp dần... Lời bàn tán trong xe càng lúc càng sôi nổi theo ánh nắng mặt trời càng lúc càng tỏ.  Thiệt t́nh mà nói, bốn nguời chúng tôi đâu đến nổi bạc t́nh cho lắm, nhưng... trong bốn câu phát biểu th́ chỉ có một câu khen.   Chắc tại ma xui quỉ khiến! 

Bắt đầu là cái chuyện quái đản nhất chưa từng thấy trong cuộc đời lăng du của chúng tôi.  Hôm qua, khi thanh toán tiền, nguời thu ngân tŕnh bày bản kế toán cho gia đ́nh T.  Đây là lúc "cây toán" trong tôi bắt đầu làm việc (Khi nào có chuyện dính líu đến tiền là tôi tính lẹ lắm!  Giống như con nít, học ǵ chớ học đánh bài là đầu óc sáng suốt hẳn ra.)  Tôi làm tài lanh, liền bỏ nhỏ vào tai bạn hiền: "Sao lại có chuyện cộng thêm mười lăm phần trăm hè? Trong bản info có cho biết rơ ràng là mọi giá cả đều đă được tính thuế mà!"  Hỏi ra mới biết:  Đây là con số đề nghị tặng thêm cho những dịch vụ trong bảy ngày nay.  "Dịch vụ?"  "Vâng, những nhân viên phục vụ ở nhà bếp, pḥng ăn, hướng dẫn đi chơi... nhưng đó chỉ là đề nghị, ông bà muốn cho bao nhiêu cũng được." Chẳng lẻ ḿnh thắt chặt cái ruột tưng lại, xấu hổ con nhà Viking lắm lắm.  Trại này lần đầu tiên có khách nguời Viking mờ, dầu ǵ th́ ḿnh cũng là đại diện xứ Na Uy đất lạnh t́nh nồng. Thôi đành ngậm đắng nuốt cay. 

Và bây giờ lớp vỏ ngoài của viên thuốc đắng bể ra:

- Hôm qua, nếu ḿnh cho năm phần trăm th́ họ cũng không làm ǵ được ḿnh.  Họ nói đó chỉ là đề nghị mà. Ḿnh mua trọn gói với giá nhất định như khi mua một món hàng.  Giá cái áo để hai mươi dollar th́ ḿnh trả hai mươi dollar.

- Bà “bộ trưởng bộ tài chánh” suy nghĩ kiểu này có ngày họ đâm thủng bánh xe, trễ máy bay cho biết thân.

- Chớ anh coi, ḿnh là khách của họ th́ họ phải phục vụ ḿnh.  Ḿnh trả tiền chớ ḿnh có ở không đâu.

- Hèn ǵ mỗi sáng họ ân cần đến từng người hỏi ḿnh muốn ǵ cho menu sáng nay, làm menu cho từng người.

- Ăn xong mỗi bữa cơm chiều, họ đều ân cần mời bánh ngọt, trái cây theo ư ḿnh, cà phê, trà, ngon lành.

- Ân cần nói chuyện, ân cần hỏi thăm... cái ǵ cũng ân cần hết... hừm không biết những ân cần này có thật ḷng tử tế không nhỉ.

- Con đọc những chỉ dẫn cho khách du lịch đến Mỹ là tiền tip khoảng mười lăm phần trăm đó.

- Đọc ở đâu? Cái này là thắt họng.

- Hèn ǵ... nhớ không... ai cũng thiệt là ân cần, thiệt là vui vẻ, từ tài xế taxi cho đến nhân viên nhà hàng, nhân viên khách sạn.

- Lúc đầu ḿnh cứ tuởng người Mỹ hềnh hoặc, cởi mở.

- Cái này là khẩu ma tâm quỉ.  Khen th́ khen dữ lắm.  Chê th́ chê cho thiên hạ hết đường chạy.  Những nguời Mỹ cùng nhóm đâu cần phải có tip, họ vẫn vui vẻ cởi mở gấp đôi người Na Uy tụi ḿnh.  Thấy chưa, chỉ sau một tuần ở đây là hai nguời nhỏ nói tiếng Anh giọng Mỹ liền.  Không phải là nhờ tính thoải mái b́nh dân phóng khoáng của người Mỹ sao?

- Ở đây ḿnh nói chuyện nhân viên phục vụ kia.  Đồng lương của họ lệ thuộc khá nhiều vào khoảng tiền tip.

- Như vậy có nghĩa là đồng lương của những nhân viên phục vụ trực tiếp khách hàng đă bị, bị với chữ in to, bị cộng vô tiền tip.  Ai giỏi nịnh th́ được lương cao.  Vậy ra từ bữa giờ, ḿnh tự động giảm lương nhân viên theo lối tặng tip của Na Uy.

- Thế th́ tội nghiệp họ quá.  Vui vẻ ân cần để đuợc thưởng tiền, nghe sao hạ giá trị con nguời quá đi.

- Như vậy cũng không vui ǵ cho khách hàng v́ ḿnh không biết nhân viên ân cần sốt sắng là thực ḷng hay chỉ đóng kịch... phiền... phiền... cứ như bên châu Âu là khỏe cho cả hai bên.  Ḿnh ăn ở nhà hàng, thức ăn ngon, phục vụ chu đáo th́ mới tặng nhiều tip chứ đâu phải v́ "phải" tặng.

- Đúng ra theo tinh thần phục vụ khách hàng, vui ḷng khách đến vừa ḷng khách đi để khách c̣n muốn tiếp tục tới trong tương lai chứ không phải v́ tip.

- Tốt hơn hết, ḿnh cứ nhận sự ân cần cởi mở với tấm ḷng cởi mở ân cần là vui cho cả hai bên.  Chỉ biết rằng đây là một tuần lễ mang nhiều kỷ niệm vui đẹp là đủ rồi.  Được sống trong ḷng xă hội Mỹ như thế này c̣n muốn ǵ hơn nữa.

- Như vậy là từ đây ḿnh phải tăng lương cho tài xế taxi, nhân viên phục vụ nhà hàng... mười, mười lăm phần trăm... ui... không nhỏ đâu nhá.

- Nhập gia tùy tục mà.

- Bạn nói hay lắm.  Cái ngân sách bạn chuẩn thuận cho “bộ tài chánh”, bạn quên tính thêm mười lăm phần trăm tip.  Bây giờ tính sao cho phải đạo th́ mới ứng dụng được câu nhập gia tùy tục.

- Th́ giảm shopping.

- Hả?

- Cái ǵ?

- Cái ǵ?

- Nếu ngân khoản không đuợc chỉnh tu gấp th́ coi chừng “bộ truởng bộ tài chánh” đ́nh công, nói trước cho biết.

- À há... thôi biết rồi, hiểu rồi.

- Chi?

- Hôm đầu đến phi truờng Kennedy, một phi truờng lớn nhất nh́ trên thế giới, ở một nước văn ḿnh nhất thế giới mà làm mất của ḿnh một cái valise.  Mấy bà nhân viên ở phi truờng cà lơ cà láo.  Bà nào cũng gật đầu ừ...ừ... để đi t́m, để báo cáo... lặn mất tiêu, lâu lâu hiện ra, ṿng qua ṿng lại, chỉ tới chỉ lui, rốt cục giờ này chưa nhận lại được.  Công chuyện này đâu có được tặng tip nên cần ǵ phải sốt sắng niềm nở chi cho ốm người.

- Ha... ha... cho ốm người!  Nhớ không?  Cái này chưa kể “thủ tướng” nghe.

- Ǵ?

- Lúc “thủ tướng” chạy tới chạy lui lo t́m cái valise bị thất lạc, ba thần dân ngồi ngắm dân New York đi qua đi lại và làm một cuộc thống kê giả chiến.  Kết quả là cứ ba người th́ có một người mập.  Kinh khủng chưa?

- Đúng là quê hương của McDonald, Burger King, Kentucky Fried Chicken, Coca Cola

- Xăng rẻ, xe rẻ, gia đ́nh có trung b́nh hai chiếc xe nên hở một chút là lên xe, calories để đâu cho hết.

- Thế nào th́ gọi là mập?

- Ơ... ơ... cái bụng rung rinh, cặp chân đi ngang ngang v́ lớp mỡ ở đùi, được gọi là mập.

- Bị chớ sao lại là đuợc.  Nên nhớ, nên nhớ... nhiều người bị mập v́ bịnh hay di truyền đó nghen.

- C̣n nữa.

- Bản thống kê giả chiến cho thấy những người mập đa số, đại đa số là người Mỹ da đen hay người Mỹ Latin.

- Và cũng nên lưu ư đây là phần hành thấp trong cơ cấu điều hành phi truờng nên đa số nhân viên là người da màu.  Sự thống kê này không được toàn diện cho lắm.

- Đổi lane... đổi lane tay phải, theo bản chỉ hướng phi truờng.

Ở phi truờng Phoenix, những h́nh tuợng cây xương rồng xấu xí, con kỳ nhong kỳ đà nh́n thấy là rợn nguời và những gương mặt nghênh ngang với cái nón cao bồi trên đầu không c̣n làm chúng tôi bận tâm nh́n theo nữa.  TV, mới đáng đồng tiền.  Sau một tuần hoàn toàn cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài, không báo chí, không TV, không internet, chúng tôi giật ḿnh, châu đầu lại truớc cái TV treo trên tường khi khám phá ra tin băo Karina đang náo động vịnh Mexico từ mấy ngày nay.  Đặt biệt là vùng Key West, nơi chúng tôi sẽ đến để làm mỹ ngư nhân trong năm ngày, một số dân đă tản cư về Miami.  

Thủ tuớng trấn an mọi nguời: "Máy bay xuống Miami không bị hủy bỏ có nghĩa là Miami an toàn, cứ tới đó rồi tính, chắc ḿnh phải ở lại Miami để chờ biển êm."  Tôi hơi khoái khoái trong bụng nhưng dại ǵ nói ra.  Số là khi sắp xếp chương tŕnh, tôi muốn ở Miami năm ngày truớc khi xuống Key West, và v́ lặn ở biển lạ, tôi không yên chi cho mấy.  Nhưng bạn hiền cứng đầu của tôi khăng khăng, cho ở Miami ba ngày thôi, muốn dùng nhiều ngày ở Key West để đùa vui với mấy "nàng tiên cá" c̣n hơn là phải lẻo đẻo theo mấy "nàng shopping".  Và bây giờ... ha...ha... trời không phụ người hiền! 

Đúng như tôi ao uớc từ đầu, chúng tôi ở lại Miami thêm hai ngày để chờ thời tiết thật yên, vị chi năm ngày!  Kinh nghiệm những chuyến lăng du truớc, đến một nơi nào đó th́ chúng tôi phải cần ba, bốn ngày mới thông thạo đuờng xá.  Vừa t́m được nhà hàng vừa ư th́ ḿnh lại khăn gói lên đuờng.  Bốn nguời, tính lợi tính thiệt, đi taxi vừa nhanh vừa tiện, không mắc hơn bốn vé xe buưt bao nhiêu, th́ giờ là tiền bạc!  Ông tài xế đưa chúng tôi từ phi truờng về khách sạn đương nhiên cũng rất ân cần cởi mở, đuợc thêm cái thực ḷng nên chúng tôi nhận lời đề nghị của ông ngay. Thay v́ chạy xe khách, chúng tôi bao xe sáu giờ một ngày, ông sẽ đưa chúng tôi đi tham quan những nơi đáng xem của Miami, hai ngày.  C̣n muốn ǵ hơn, đúng là ở hiền gặp lành!  Ai đây? Chúng tôi?  Ông tài xế?  Cả hai! 

Miami, Miami, thành phố của những tay giàu xụ từ năm châu tụ về.  Và biệt thự của những tay tài phiệt này dĩ nhiên nằm ở miền Tây thành phố (Đến giờ này tôi cũng không hiểu tại sao, cứ dân giàu là ở về phía tây, bất cứ thành phố nào).  Biệt thự rộng ǵ mà xe chạy một đổi lâu mới hết khuôn viên vuờn.  Chạy xe vào những khu này đường xá mát ruợi, được nh́n thấy villa của một vài tài tử nổi tiếng, một vài doanh thương, có vài người gốc Na Uy, thường là trong ngành xây lắp tàu hàng, chúng tôi chỉ có nước lắc đầu than:  “Tội nghiệp! Tội nghiệp! Nhà rộng như vầy chắc vợ chồng con cái muốn nói chuyện với nhau phải dùng walkie-talkie."

Miami, Miami Vice của Don Johnson đẹp trai, anh chàng hiệp chủng Da Đỏ-Irish-African-American Philip Michael Thomas và ông sếp da mặt sần sù nhăn nhăn nhó nhó Edvard James Olmos.  Có điều lạ (Đi đâu cũng thấy điều lạ!) là rất nhiều bản chỉ dẫn đều dùng hai thứ tiếng: Mỹ và Tây Ban Nha.  Như vậy theo suy đoán của chúng tôi, ở Miami có rất nhiều di dân từ châu Mỹ La Tinh và được dân Miami mở rộng ṿng tay đón chào và chắc chắn trong giới chính khách có một số người gốc châu Mỹ La Tinh. 

Sẵn đà, thử làm dân giàu, ông tài xế đưa chúng tôi viếng thăm khách sạn (Quên tên! Có tính ở đâu mà nhớ!), một khách sạn sang nhất thế giới với hồ bơi lớn nhất thế giới (Đúng là Mỹ! Cái ǵ cũng phải đứng hạng nhất). Không biết ông tài xế nói ǵ với những nhân viên bảo vệ, họ cho chúng tôi đi khắp khách sạn để chiêm ngưỡng từ ba pḥng ăn rộng ngút mắt đến toillette "thơm" d́u dịu.  Cái ǵ cũng mang dáng dấp quí giá sang trọng đến nổi chúng tôi cảm thấy ḿnh như những con dế mèn nhỏ bé đang phiêu lưu ở hốc đá miền quê khô cằn sỏi cháy bị thằng nhóc con nhà giàu bắt bỏ vô trong hộp thủy tinh trong suốt bóng lộn, c̣n xịt dầu thơm vô nữa chớ.  Mấy con dế mèn lóng cóng lơ ngơ.  Lén liếc nh́n những người khách thỉnh thoảng hiện ra ở hành lang, ...mọi dáng đi, mọi cử chỉ, mọi trang phục... cái ǵ cũng mang chất quí phái trời ạ!  Dân nhà giàu có khác, mà phải là giàu từ đời ông cố ông sơ.  Tôi nhủ thầm: Nếu tôi trúng số một trăm triệu, hoặc ai đó cho tiền thuởng, tôi cũng không thèm ở đây.  Càng ở nơi giàu sang quí phái, cái quê mùa cục mịch của ḿnh càng hiện rơ, chỉ nhận lấy phận cô đơn lạc lơng.  Thôi, ta về ta tắm ao ta. 

Một bữa trưa, vừa mệt mơi sau mấy giờ ṛng ră ngắm phố xá, vừa hà tiện, chúng tôi đặt pizza lên pḥng.  Nằm dài ra giường, đưa miếng pizza lên miệng, tôi há hốc v́ một câu chuyện nhỏ được kể trên TV.  Chuyện kể về một gia đ́nh nghèo, và v́ nghèo nên họ phải đem theo thức ăn trưa chứ không mua ở ngoài.  Chuyện có thiệt không đây?  Mang theo thức ăn trưa mà gọi là nghèo à?  Ở Na Uy, chín mươi tám phần trăm đều mang theo gói bánh ḿ ăn trưa tự làm ở nhà hồi sáng.  Đó là Na Uy được xếp vào một trong năm nước có mức an sinh cao nhất thế giới.  Chắc tại người Mỹ quen tánh lười, lười đi bộ, lười nấu ăn (cho nên mấy tiệm fast food mới giàu nổi!), lười làm thức ăn trưa... chúng tôi cười với nhau.  Ngẫm nghĩ sao đó, hai người nhỏ quay lại, hỏi: "Má nghe đúng không đó?"  Quỉ chưa, chúng coi thường khả năng ngoại ngữ của tôi!  Vậy mà tôi kỳ cục rảo trên net, trang này qua trang nọ, đêm này qua đêm kia để t́m một Dive Club năm sao cho chúng đuợc hănh diện với bạn bè là đă từng lặn ở miền biển Gulf of Mexico và cái bằng lặn được lên cấp.

Chuyện mướn xe chạy từ Miami xuống Key West là một quyết định sáng suốt. Tôi đó!  Dễ ǵ thủ tướng chịu nghe lời tôi liền, tôi phải kư ḥa uớc:  Làm cho thủ tuớng ly cà phê đen đá khi đến nơi.  Chỉ cần t́m đuờng ra khỏi thành phố, muời phút chớ mấy, cũng không de xe, không trở lui, không thắng gấp, là ra được xa lộ.  Nhưng lần này th́ tôi phải công nhận đó là do bảng chỉ dẫn giao thông rơ ràng.  Đường xa lộ ở Mỹ quả thật là… Mỹ.  Đường một chiều có tới bốn lanes và chẳng thấy đường xe ngược chiều đâu cả.

Biển, biển xanh ngát, biển ngút mắt, biển bạc ngàn, biển nối liền chân trời, biển làm mát ḷng nguời. Xe chạy từ key  này đến key  kia, cứ thế theo thứ tự trên bản đồ, qua ít nhất mười keys.  Mỗi một key là vùng dân cư thưa thớt, đa số làm nơi nghỉ mát, nhà nghỉ mát chạy dọc theo đường lộ.  Các keys đuợc nối với nhau bằng những cây cầu dài hay đường lộ.  Có những khoảng đường lộ với độ cao gần như mặt biển, đường lộ ngăn cách Đại Tây Dương và Thái B́nh Dương, dài cả chục cây số, biền biệt.  Tôi cứ thắc mắc không biết nước biển miền nào mặn hơn.  Thử tưởng tượng nhá, một ngày nào đó có những con sóng lớn, sóng Đại Tây Dương ḥa với sóng Thái B́nh Dương, nước biển sẽ ra sao nhỉ.  Chắc cũng như chồng Tây vợ Việt, cho nên con lai có tóc nâu, mắt nâu.  

Rời thành phố Miami nhà cao cửa rộng, đến Key West vườn hẹp nhà thấp, chúng tôi có cảm tuởng như ḿnh đi ngược ḍng thời gian khoảng trăm năm.  Ngoài vài ba đường phố chính, những đường nối kết rộng chỉ đủ hai xe.  Đa số nhà gỗ, thấp, nhỏ nằm khiêm nhường trong những khu vườn không được chăm sóc kỷ lắm.  Cả làng sống vào ngành du lịch cho nên không có những khu biệt thự đồ sộ, những hăng xưởng rộng lớn, những khu hành chánh bóng lộn… Mặc dù dấu tích trận băo vẫn c̣n đây đó nhưng sinh hoạt coi bộ không có ǵ thay đổi.  Những chiếc taxi màu hồng, đúng vậy, màu hồng tươi nữa đó, loại xe cũ đầu thế kỷ hai mươi được tân trang lại, thỉnh thoảng xuất hiện trên đường phố, điểm trang thêm nét quyến rũ cả một làng chài c̣n mang nhiều dấu vết thủa mộc mạc an nhàn.  Nét an nhàn không những hiện trên gương mặt người du khách mà c̣n đượm trong ḍng xe cộ luân lưu thư thả len lỏi giữa mạng đường luôn có nhiều lá rụng v́ con gió tối hôm qua. Cảnh sống tân tiến duy nhất theo đúng thời đại ở chính làng Key West là con đường dọc cảng, những khách sạn nằm dọc cảng.  Nhưng không một khách sạn nào cao quá bốn tầng.  Chắc đó là chính sách của làng Key West.  Mong thay!  Mong thay! 

Bảo rằng: Hoa giống như tim vỡ - Anh sợ t́nh ta cũng vỡ thôi.  Câu thơ của T.T.KH. đó.  Đúng vậy, dàn hoa ti gôn hồng mơn mỡn thả dài trước cánh cổng gỗ ngôi nhà chúng tôi sẽ ở năm ngày.  Dàn hoa bắt mắt tôi ngay, tôi mừng rỡ, quăng cái giỏ đeo (trong xe), chạy ào ra (bao năm rồi không gặp, từ khi em...), nâng từng nhánh hoa li ti, ngắm từng cánh hoa do bốn năm trái tim hồng ngọt mắt kết vào nhau nằm cạnh những cánh lá cũng mang h́nh trái tim xanh mướt.  Nh́n bạn hiền loay hoay t́m chỗ đậu xe, bốn câu cũng trong bài thơ Hai sắc Hoa Ti Gôn của T.T.KH. len lỏi từ vùng ư ức xa mờ, trở về …Nếu biết rằng tôi đă có chồng - Trời ơi, nguời ấy có buồn không? - Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ - Tựa trái tim phai, tựa má hồng.  May quá(?), tôi không có "người ấy" nào hết.  Nếu không là mang tội ngoại t́nh trong tư tuởng.  Thôi th́ lo làm một ly cà phi đen đá tuyệt vời, đó là lời khen nịnh của bạn hiền mỗi khi được tôi "bỏ công" pha cho, để toàn tất bản ḥa ước trước khi rời Miami.  

Mướn căn nhà tên Cat-house trong khu vực Captain's Corner Dive Center với nhiều ước muốn: Thăm một làng chài c̣n giữ được nhiều nét đơn sơ, không bao giờ được nhắc đến trong những trang lịch sử thời nội chiến, ở tận cuối nam Mỹ.  Hai người nhỏ nâng cấp bằng lặn và hai người lớn tập tành học lặn.  Ở cái tuổi nửa đời người mà muốn học lặn th́ quả thật… điếc không sợ súng.  Ngay từ hôm đầu, tôi nhận ra ngay sự dại dột ham vui của ḿnh.  Như đă kể, khả năng anh ngữ của tôi chỉ đủ đi chợ, nói chuyện năm ba phút là tắt nghẹn.  Tôi ỷ y có bạn hiền ra tay cứu độ.  Nhưng khi huấn luyện viên giải thích cách sử dụng b́nh dưỡng khí, cách đeo b́nh, những tín hiệu trao đổi với người "đồng lặn", cách giúp người "đồng lặn" đeo b́nh dưới nước… từ từ tôi nhận ra khả năng tiếp thu và ứng biến đă ṃn dần theo tuổi đời hồi nào không hay biết, chứ không phải chỉ v́ khả năng ngoại ngữ hạn hẹp.  Càng tệ hơn khi thực tập lặn ở hồ bơi, ḷng tự tin tiêu tan theo nước hồ, chắc tại nước có pha clorine, tẩy sạch màu sắc!  Ư định bỏ cuộc thành h́nh.  

Theo luật bơi lặn, luôn luôn phải có hai người lặn chung với nhau.  Những ǵ sẽ xẩy ra nếu tôi không thực hiện đúng như bài học v́ hiểu lầm v́ chậm tiêu chậm phản ứng, nhất là những lúc cần thiết.  Chuyện này có liên hệ đến mạng sống của bạn hiền tôi. Tối đó, tôi thú thiệt là tôi bỏ cuộc, muốn yên phận già.  Gương mặt bạn hiền sáng lên.  Đúng tim đen!  Thế là chúng tôi đồng ca …vẫy tay vẫy tay chào em, một lần đầu và một lần cuối. 

Không lặn được th́ ngụp vậy.  Chúng tôi theo tàu ra biển với hai người nhỏ.  Trên tàu có nhiều nhóm, nhóm mới tập lặn, nhóm lặn ở tŕnh độ khó hơn, sâu hơn, nhóm lăo làng, nhóm ngắm dạo thủy thế.  Tôi và bạn hiền thuộc nhóm sau cùng.  Tàu chạy ra khơi khoảng một giờ, ngưng máy, nằm chờ mọi nguời.  Mỗi nhóm theo hướng dẫn viên của ḿnh.

Nhóm dạo ngắm thủy thế (snorkel) khỏi cần hướng dẫn viên.  Đeo đôi chân vịt, nhét một đầu ống thông hơi vào miệng, ép chặt giữa đôi môi và hàm răng, ngậm chặt, đeo đôi kính bơi lớn như kính của phi công, chân trước chân sau, thẳng người, nhảy xuống theo tư thế bước tới, tới... bơm.  Nằm xấp, mặt cho ch́m dưới nước, ống thông hơi thẳng cao khỏi mặt nước, đôi chân vịt đạp nhẹ, cứ thế mặc sức mà dạo thủy thế.  Cách dạo này giống như những lần đi dạo phố hồi c̣n trẻ, chân rảo hàng này qua hàng kia, tiệm này qua tiệm kia, túi th́ trống rỗng, ḷng th́ ngập đầy ước mơ.  Chỉ được ngắm thôi, ngắm nh́n cá đủ màu sắc, đủ h́nh dạng lượn lờ giữa ḍng nước trong xanh, len lơi giữa hốc đá bụi rong.  Khoảng cách dưới nước dường như thu ngắn lại, nhiều khi cá lượn tưởng như ngay tầm tay ḿnh, nhưng quơ tay chụp hoài không được.  Ôi, niềm ước ao lớn nhất của tôi lúc bấy giờ là chụp được một con cá, dơ lên, khoe với mọi người. 

Thú vị lắm!  Giống như trời cao nh́n xuống dân gian, xét xoi trần thế.  Tôi cũng vậy, từ mặt nước cao nh́n xuống biển sâu, cũng xét xoi thủy thế: Theo dơi những trận thư hùng, không biết dành mỹ ngư hay dành miếng ăn (dành mỹ ngư th́ c̣n thông cảm!).  Có những con hung hăng bọ xít, hết tấn công con này đến rượt con kia.  Sao thấy tội nghiệp tụi này, không chút thảnh thang.  Có những con hiền lành ngơ ngơ ngáo ngáo kiếm ăn, thiệt là dễ thương.  Đúng là cá lớn chớp cá bé. Thích nhất là theo dơi những cặp t́nh nhân.  Có cặp rủ nhau vào bụi rong, có cặp văn minh hơn nên coi thiên hạ không ra ǵ cả.

Ba ngày theo tàu ra biển khơi, nằm xấp dạo thủy thế, người tôi đen nâu hai phía, may mà cái mặt úp xuống nên chưa thành Congo.  Nghe hai người nhỏ kể chuyện theo đoàn lặn, khám phá chuyện này chuyện kia, hai người lớn ước chi ḿnh trẻ lại ba mươi năm.  Người nhỏ nhất bắt đầu:

- Key West nổi tiếng vùng biển lặn của Mỹ nhưng không thể so sánh với Nha Trang.

- Lặn ở Nha Trang hấp dẫn hơn, huyền bí hơn.

- Ờ!

- Dạo thủy thế Nha Trang cũng mê say hơn, sống động hơn.

- Ờ!

- Ở Key West không có nhiều loại tôm cá đặc biệt.

- Vùng san hô Nha Trang rộng lớn hơn.

- Chỗ lặn lư tưởng là nơi có nhiều san hô, đá ngầm, càng hiểm trở càng hấp dẫn.

- Kỳ tới về Việt Nam, ḿnh đi Phú Quốc, c̣n tuyệt hơn Nha Trang nữa.

- Phan Thiết có chỗ lặn không?

- Chưa nghe nói tới.  Biển Phan Thiết không có vùng san hô. Ra Ḥa Đa, nổi tiếng san hô, bảo đảm đoàn lặn như Padi sẽ khám phá nay mai.  Chắc chắn Padi sẽ xây dựng cơ sở, phát triển ngành lặn ở Ḥa Đa không thua ǵ Nha Trang và Phú Quốc.

- Lặn vào ban đêm có khác với ban ngày nhiều không?

- Đúng ra th́ không có ǵ mới lạ hơn.  Tập đeo đèn đầu, tập nh́n nhận quang cảnh dưới nước vào ban tối, tập quen với cảm giác lặn vào ban tối để học cách ứng biến trong mọi trường hợp vậy thôi.

- Nhưng biển ban đêm lạnh hơn, phải mặc bộ đồ người nhái toàn người, bao cả đầu.

- Như bộ đồ ở Na Uy?

- Dạ, cũng bao hết từ đầu đến chân, nhưng mỏng hơn.

- Hồi trưa suưt nữa con chụp phải con rắn nước.

- Ha... ha... con với hai người nữa thấy trước. Chừng thấy V. cứ cắm đầu bơi về hướng đó, tụi con ra dấu cho V., cố ngăn không cho V. tới gần, nhưng V. ngơ ngơ ngáo ngáo không để ư ǵ hết.  T. phải bơi lẹ thiệt lẹ, chụp được chân V.  Hú hồn!

- Con không nh́n rơ, không có cảm giác ǵ hết.

- Sao lạ vậy?

- Theo lời giải thích của hướng dẫn viên th́ khi chụp b́nh dưỡng khí, đôi lúc phản ứng như say thuốc phiện, nhận thức không được rơ ràng bén nhạy cho lắm.

- Tóm lại, ḷ ṃ xuống nơi tận cùng của nước Mỹ để lặn coi bộ không đáng đồng tiền bát gạo cho lắm.

- Đáng lắm chớ. Bây giờ tụi con có thể khoe khoang là ḿnh đă lặn ở Mỹ, đáng khoe lắm đó.  Được qua Mỹ, được nh́n tận mắt những ǵ chỉ thấy trong phim ảnh, được tiếp xúc trực tiếp với người Mỹ, được nói giọng Mỹ... Đi chuyến nữa nghen.

- Ui… ui... qua Mỹ chuyến nữa... hừm... Mỹ rộng lớn quá... biết đi chừng nào cho thỏa măn đây... phải hỏi thăm ruột tượng... coi bộ khó à nghen...  

Cái chuyện lặn dưới biển sâu này học hoài không hết, phải nâng cấp đều đều.  Nhiều người đă từng bơi lặn cả mười năm mà bây giờ cũng ghi tên học thêm khóa này, khóa kia.  Hú hồn!  Chúng tôi sớm sớm t́m được đường qui chánh.  Cho nên dầu giấc mơ được làm mỹ ngư nhân tan nhanh theo nước hồ, tôi không tiếc chút nào hết. 

Ở đây, chúng tôi phải tự túc chuyện ăn uống, hơi cực nhưng có cái vui của nó.  Cái thú của chúng tôi mỗi khi đến một nơi nào mới là ngắm nh́n hàng chợ bán thức ăn để t́m kiếm những thứ mới lạ, mua thử, ăn thử.  Nay nh́n những kệ thuốc đầy nhóc, kệ này qua kệ kia ở supermarket, cái thành kiến (qua phim ảnh) về hiện tượng lạm dụng thuốc viên của người Mỹ được tô đậm trong đầu chúng tôi, cái ǵ cũng dùng thuốc, làm như thuốc viên là tiên vậy.  

Từ mấy ngày nay, chúng tôi đă để ư thấy nhiều người với bộ râu quai nón, hàng râu mép phủ cả môi trên, râu tóc trắng, dáng to ngang và nhất là bụng to v́ bia rượu, đi rảo con đường phố chính Duval Street, đường cảng, quanh khuôn viên Whitehead Street Home.

À ra... ngày Hemingway tới rồi mà ḿnh quên mất tiêu.  Đây cũng là một trong những lư do khiến chúng tôi chọn Key West vào tuần lễ này.  Thật ra th́ chúng tôi, phải nói là hai người nhỏ thuộc thế hệ sau, chẳng biết ǵ đến nhà văn này của Mỹ, c̣n hai người lớn cũng chẳng phải là người hâm mộ của ông, đọc vài quyển, xem vài phim... nhưng ṭ ṃ sẵn dịp vậy mà.  

Nói đến Ernest Hemingway, không ai không nghĩ đến truyện Ngư Ông Và Biển Cả.  Đây chính là nguyên nhân những fans của ông tổ chức ngày Hemingdays ở Key West.  Người Mỹ dành, bảo rằng câu chuyện xảy ra ngoài biển khơi không xa Key West mấy, cùng là một vùng biển, mặc dù Ernest Hemingway viết truyện này khi ông ở Cuba và bối cảnh là một làng chài ở đó.  Và cũng nơi đây, Key West, từ năm 1931, người văn sĩ lăng tử từng đoạt giải Nobel Văn Chương đă cư ngụ thường xuyên ở biệt thự Whiteheat Street Home để t́m cảm hứng cho sự nghiệp viết lách của ḿnh.  

Cho đến ngày cuối, chúng tôi mới có th́ giờ đi rảo t́m nơi tổ chức những ngày này.  Không cần đi đâu cho xa, cách Captain's Corner Dive Center, nơi chúng tôi ở năm phút đi bộ, quán rượu Sloppy Joe's Bar đă đông nghẹt người.  Chưa tới nơi, tiếng reo cười, tiếng hoan hô náo động cả con đường Duval.  Chen chân phía ngoài quán rượu chúng tôi cũng phải cười theo cách mỗi diễn viên diễn tả một hành động quen thuộc trong những truyện của Ernest Hemingway.  Phải từng đọc truyện và xem phim về ông, khán giả mới ḥa vui hoàn toàn với mọi người trong những ngày này. Dấu hiệu để nhận ra người ngưỡng mộ của Hemingway là đàn ông to ngang, tóc râu trắng toát, đội kết (caps), quần áo màu vàng xám nhiều túi, nếu được bụng bự và gương mặt ngang ngang luôn ưng ửng đỏ là nhất.  Quả thật, khi ông Bob Doughty giựt giải "giống Hemingway" ngồi trên ghế, vuốt đầu con mèo đen trắng, h́nh ảnh nhà văn lăng tử hiện ngay trong tâm trí mọi người, dầu là dân ngưỡng mộ hay không. 

Năm ngày, năm ngày được đùa vui với sóng biển nơi tận cùng của nước Mỹ, dầu không tṛn ước mơ làm mỹ ngư nhân, tôi vẫn hoàn toàn măn nguyện.  Thôi th́ ráng nhớ, đến kiếp sau sẽ bắt đầu ghi tên học lặn khi cơ thể c̣n lanh lẹ, đầu óc c̣n trong suốt.