QU HỒI MN CỦA MẸ

Phạm Phong Dinh

Con rạch khng rộng lắm, nhưng chiếc cầu khỉ lắt lẻo bắt ngang trn mặt nước đ lm Tấn ngại ngần. Chng nhn ci chn phải teo tp của mnh, rồi nhn những thn cy m u lồi lm nằm di chnh vnh trn những ci trụ cy trm hnh chữ thập mỏng manh cắm su xuống lng rạch. Mấy đm lục bnh l xanh điểm những cụm hoa tm nhạt tấp vo chn trụ cản dng nước chảy, tạo thnh những m thanh rầm r, nghe như tiếng suối rc rch chảy giữa cnh rừng hoang vu ngoi miền Trung, m nhiều lần chng đ c dịp lội qua. Mấy con c thi li bốn chn trng rất giống mấy con rắn mối trn cạn đuổi bắt nhau chạy som soạp trn mặt bn.

Tấn lắc đầu nhn cy cầu khỉ chng chnh, ci nhịp ở giữa nh vt ln so với hai nhịp gần bờ nước, lm nn một ci dốc cao đầy thch đố đến lạnh lng. Tấn cũng c ti lm xiếc đi cầu khỉ như bất cứ người dn miền Ty no chứ, v chng l dn ruộng đồng chnh hiệu m. Nhưng ci đ l ngy xưa ka, lc hai ci chn của chng cn nguyn xi mỗi bn. By giờ th tuy chng vẫn cn đủ hai chn, nhưng một ci to một ci teo. Đi qua chiếc cầu khỉ với những ci tay vịn rất lỏng lẻo ny, th với một ci chn khập khiễng, chẳng khc g chng đi l c một chn. Đ mới chnh l vấn đề gay cấn, khng kho chng sẽ ng vo đm r lởm chởm gai nhọn mọc dầy đặc hai bn chn cầu mất. Đ thế m thi đu, dn đi đồng qua lại đ dẫm snh trơn lng ln cầu như người ta phết một lớp mỡ b. Nhưng d g th g, với bất cứ gi no Tấn cũng phải chinh phục n. Tấn chợt ph cười một mnh. Ci chất lnh trong mu chng hy cn đậm đ nhiều lắm, nn chng đ nghĩ đến cụm từ ngữ với bất cứ gi no để giải quyết mọi trường hợp kh khăn, m chng v cc bạn vẫn hằng đương đầu trn khắp nẽo chiến trường.

Tấn bắt đầu đặt ci chn teo ln nhịp cầu thứ nhất, một tay nắm khc trm di lm chỗ vịn, một tay đung đưa giống như anh kp cầm so đi trn sợi dy căng. Ci chn to bn kia bước ln. Tấn thấy coi bộ khng mấy kh... Tấn cố bước ln bước nữa. Chiếc ba l căng đầy pha sau lưng như chuyển sức nặng từ lưng chng xuống ci chn teo. Tấn rn ln trong lng, m ơi, thế no con cũng rớt. Giữa lc chới với bối rối như vậy, th bỗng đu c một giọng trong trẻo của người no đ gọi đến :

Anh ơi, c muốn qu giang hn ?

Tấn nhn về hướng tiếng gọi, a ha, một c thn nữ trn một chiếc tam bản. May ơi l may. Tấn vẫy tay ku ln :

Dạ, dạ, c lm ơn cho ti qu giang qua bn kia bờ được khng.

Chỉ vi ci cho nhẹ, c gi đ tấp mũi ghe vo chn cầu, đm r ku ro rạt dưới lườn vn. Tấn khập khểnh bước xuống. C gi cười hm hĩnh :

Xuống được khng đ ?

Tấn cũng đa :

Tam bản th nhằm nh g c, ngy xưa ti cn xuống tu đổ bộ nữa ka, i d...

Thiếu cht nữa chiếc chn teo đ trợt ra khỏi tấm vn mũi ghe. C gi khng khỏi khng đưa tay ln miệng cười khc khch. Tấn tọa xuống tấm vn nhn c gi lm nng chợt đỏ mặt. Giữa nh nắng buổi trưa, trn ging nước ng nh mu hồng nhạt của ph sa, chiếc o b ba trắng v chiếc quần vải đen của nng nổi bật ln trn nền trời trong xanh. Dưới chiếc nn l mu ng, khun mặt tri xoan hơi bầu đặc trưng của con gi miền qu, với ln da trắng ửng hồng khỏe khoắn của tuổi thanh xun trn trề sức sống. Khng trắng lm sao được, khi m quanh năm cc c được những cy dừa cao to xum xu l, những cy bng cy gn rậm rạp cnh nhnh xanh tươi chở che cho từ những vạt nắng nng miền nhiệt đới. Nng đứng thanh thot như một bức tượng điu khắc đẹp, hai cnh tay cho vo nhau, đi vai nhỏ rướn về trước một cht nhấn mi cho su xuống đy nước, rồi hai cnh tay mở rộng ra, chiếc ngực trn trịa hơi ưỡn ln, nửa thn nng ng về sau quạt đi cho đưa chiếc xuồng phng tới. Ci xuồng mũi nhọn phng băng trn con rạch nhỏ, trong lng xuồng chất đầy những quy chuối xim xanh mướt, những nải đầy tri no trn. Tấn chống tay ln cằm, chợt nhớ đến hnh ảnh những c thn nữ ở qu chng tận bn kia ging Tiền Giang. Mi nhn động tc cho nhịp nhng của c gi, Tấn khng hay chiếc xuống đ tấp vo bờ lc no.

C gi đưa tay ln nghing vnh nn l, đi mi nhỏ hồng nhỏ nhẹ nhắc :

Tới rồi ng lnh ơi !

Con gi miền qu sao c no c ấy dạn dĩ qu đi thi. Cũng may cho Tấn, con nước đang lớn, nn mũi ghe ghếch ln bờ đất, chng bước xuống dễ dng. Khi chng ngoy đầu nhn lại th chiếc xuồng đ tch ra khỏi đm r cc kn mọc xanh um trn bi snh dựa bờ nước. Tấn gọi với theo :

Cm ơn c, c... c g... g... ơi.

Chiếc xuồng phăng phăng ra đến giữa lng con rạch, một cơn gi u vo bờ, mang theo tiếng cười trong trẻo như tiếng chim ht của c gi :

Ơn nghĩa chi anh g... g... ơi .

Tấn ngẩn ngơ đứng nhn theo chiếc o b ba ấp ủ ci dng nảy nở trn trịa của c gi cng chiếc xuồng theo con nước rng rt ra ngoi vm sng lớn.

Đi quanh co mấy nẽo đường trn những con đ đất st nhỏ phủ rơm, hỏi thăm v theo lối chỉ của vi người dn dưới ruộng, hay mấy c gi ngập thn dưới những đa nước hi những cọng rau muống hoang đỏ bng, Tấn đ thấy thấp thong bn rặng trm bầu đng xa một mi tranh nhỏ nằm trn một giồng đất. Dường như Tấn đ đi su lắm vo tận cuối lng, v chng khng cn thấy nh cửa nhiều như ở ngoi gần vm sng nữa. C lẽ đy l căn nh cuối cng, n nằm chơ vơ c lẻ trn một ci m đất hoang phế, trng thật tội nghiệp. Đằng sau mi l l một khoảnh rừng dừa nước um tm, m chng nghe tiếng ku o no của những con chim cm nm trong đ. Tấn bước giữa mấy cy chuối gi cỗi dường như đ chặt quy m chưa c ai đốn chng ng xuống để cho bọn chuối con vươn ln. Căn nh l lụp xụp nằm thụt su vo pha sau một cy cc lớn rậm rạp cnh l, những tri cc chn rụng nằm đầy trn mặt đất da đ bủn sang mu nu rửa nt.

Tấn tần ngần đứng trước khung cửa nhỏ tối om, tự hỏi khng biết mnh c phải đ tm đến đng ci mnh tm. Dường như chẳng c ai trong nh cả. Tấn chn thấp chn cao đi vng bn hng nh bước ra pha sau, chng trng thấy ci sn nước nhỏ ghp bằng những mảnh vn dừa nằm de ra trn một con lạch nhỏ chảy vo đm rừng dừa nước. Một b gi đang quay lưng về pha chng h hoy lm ci g đ. C lẽ b lo đang vo gạo th phải. Đi vai gầy trơ xương của b lo nh ln cao, lm chiếc cổ nhỏ ốm tong teo của b như rụt mất xuống giữa hai ci hốc vai. Mi tc xm lơ thơ của b chỉ c thể b lại thnh một ci bi t xu như một ci củ hnh trn nhỏ. Nghe tiếng động, b lo ngơ ngc ngước mắt ln nhn, chiếc đầu của b lắc lư tm phương hướng. Tấn chợt thảng thốt ku ln trong lng. Một b lo m. Đi mắt của b gi chỉ ton l một mu đng đục, giống như hai vin đạn c vn cẩm thạch trắng khắc vo giữa hai ci hố su. i, c phải b cụ ny l m của my khng Hn. Bất gic chng đưa tay ln ti o nắn nắn cigi giấy của bạn gửi. B lo vễnh tai nghe ngng, ci miệng mm mm của b pht ra một thứ m thanh khn khn :

Ai đ ? C phải Trm hng con ?

Hai bn tay b lo đang nắm hai ci quay một ci nồi nhm nhỏ m đầy lọ nồi đen thật thảm hại. Tấn bước đến gần nhẹ giọng:

Thưa bc, bc c phải l m của Hn khng ?

B gi giật mnh bung ci nồi rớt trn sn nước, b đưa cnh tay chỉ cn lớp da nhăn nheo bọc ngoi xương run run tm lấy tay của người lạ:

Ai ? Cậu... cậu l...ai ? Cậu hỏi thằng Hn hả ?

Tn nắm lấy bn tay xương xẩu kh khốc của b lo :

Thưa bc, con l bạn chung đơn vị với Hn...

Năm ngn tay của b mẹ bấu mạnh thm, giọng b run run :

Hn, Hn, cậu ơi... chu... chu, Hn c về khng ?

Tấn gục đầu cố dấu tiếng thở di :

Dạ chưa bc, Hn nhờ con về đy thăm bc trước, n sẽ... sẽ về khi người ta cho php.

Tấn nhắm mắt. Chng nhớ lại ci khoảnh khắc cuối cng, Hn đặt vo lng bn tay mnh ci gi giấy, n n cần dặn chng :

Nếu tao khng về th my đem ci ny cho m tao !

Tấn dng dằng cự nự :

My ni b lp, bộ cứ đi l phải chết sao ?

Hn gi đầu :

Th tao chỉ phng xa vậy thi. Mốt tới phin my đi, my c g gửi th tao đem về cho m my !

Tấn đổ quạu ln :

M tao l mấy b phước, m g m m...

Hn cười giả lả :

h, tao qun, my l thằng con b phước.

Tấn rng mnh. Lần ny th n đi lun thật. Ton của Hn vừa nhảy xuống giữa rừng th đ bị hốt trọn gi, chẳng đứa no sống st. Chiếc trực thăng bị nổ chy nằm xc xơ trn mặt đất, những ci xc nm đen văng vung vi.

B mẹ run run đứng ln, Tấn đưa tay du b đi vo nh theo lối cửa bếp. Chiếc lưng cong lm cho mi tc bạc của b mẹ chỉ cao ngang chỏm vai của chng. Tấn khom người chui vo khung cửa nhỏ. B lo quờ quạng tm chiếc ghế ngồi xuống, đi mắt trắng đục nhn Tấn chăm chăm :

Thằng Hn n mạnh giỏi khng chu ?

Dạ... mạnh chớ bc.

Linh cảm của một b mẹ về một chuyện g đ khng bnh thường le ln trong đi mắt v hồn của b, b lo vẫn nhn Tấn trừng trừng. Tấn rt gi giấy dầy trong ti o đặt vo tay b gi :

Thằng Hn n gởi ci ny về cho bc.

Ci g vậy chu, chu mở ra gim bc coi.

Gi giấy được thằng Hn cẩn thận cột chằng lại bằng nhiều lớp dy thun. Khi Tấn đ mở tung ra hết những lớp bọc, một xấp giấy bạc dầy phải đến hai thng lương của Hn nằm xếp ngay ngắn ln nhau hiện ra, Tấn đặt nắm tiền vo tay b mẹ :

Bc ơi, đy l tiền của Hn gởi về cho bc đ.

B mẹ chợt khc a ln, trong hai ci hố mắt mờ của b mấy giọt lệ chảy trn ra ngoi :

Chu, chu... thằng Hn đ chết rồi phải khng ? Đy l tiền tử của n phải khng ...

B mẹ bung những đồng tiền rơi lả tả xuống đất. Tấn đỡ lấy b gi rối rt trấn an :

Khng phải đu bc, ci ny... tụi con ở trong rừng khng c ăn xi, nn tụi con dư tiền nhiều lắm.

Chng ci xuống lượm những tờ giấy bạc ln cho trở vo ci gi giấy v đặt n trn bn :

Bc cất tiền đi, mai mốt Hn về thăm bc. Thi by giờ con xin php bc con đi...

B lo chộp lấy cnh tay Tấn giằng lại, một tay b lau ging nước mắt trn đi m :

Con... chu... ở đy bc nấu cơm, chu ngủ ở đy rồi mai hy đi, trời chiều rồi đu cn đ nữa.

Tấn nhn qua khung cửa. Mặt trời đang chm dần xuống trn đỉnh những ngọn dừa nước sau nh. B lo ni đng. Đu c cn đ my vo buổi chạng vạng như thế ny. B lo quờ quạng đi ra sn nước tm ci nồi gạo vo, nhưng Tấn đ ngăn lại :

Bc cứ nằm nghỉ đi, để con nấu cơm cho.

B mẹ đăm đăm nhn chng, Tấn tự hỏi b thấy g sau đm my trắng đ :

Mấy con ăn cơm sấy trong rừng ngn lắm hả ?

Dạ, đi qu ăn ci g cũng ngon hết bc.

Tấn bắc chiếc nồi nhm gạo ln bếp thổi ph ph. Chng nhn vo một gc bếp tm thm củi. Ủa, lạ qu đi, một b gi m c ngần ấy củi trm vun đầy xi mấy thng cũng chưa hết nữa. B m của thằng Hn hay thật, khng biết b lấy củi ở đu, rồi cn chẻ củi nữa chớ. Tấn mở ci tủ lưới ọp ẹp tm thức ăn. Ủa, một tộ c sặc kho, dưới đy chất nước mắm v cht mỡ kẹo đặc lại thnh một lớp vng mu nu sậm trng rất hấp dẫn. Ci ny v với cơm, thm một t canh chua c r nấu với bạc h hay rau muống l hết thuốc. Ước ci g l c ci nấy liền. Tấn nghe c tiếng một c gi vọng từ cửa trước :

Bc Tư ơi, con c hi rau muống nấu canh chua n.

Thiếu cht nữa Tấn đ ng ngửa ra pha sau. Ci giọng trong trẻo ny nghe rất quen, c lẽ no... B lo vui mừng ku vi ln :

Trm hả con ? Xuống đy, xuống đy, c cậu bạn của thằng Hn về thăm n.

Tấn c cảm tưởng c Trm no đ đang lao xuống v mang theo một cơn gi mạnh, chng quay lại nhn. Bỗng Tấn ku ln trong nỗi ngạc nhin :

Ủa, l... l c...

C gi cũng đứng sững người lại trn mắt nhn chng trai :

... l ng lnh qu giang đy m.

B lo ngơ ngc nhn ln :

Ci g vậy Trm ?

Trm bẽn lẽn nhn ng lnh :

Dạ hồi ny con chở ng ny qua sng đ bc Tư.

B gi vui mừng sờ soạng ko c gi ngồi xuống ghế :

Vậy l mấy con quen nhau rồi hả. Trm, tiền của thằng Hn n, con cho bc gởi lại...

Trm đẩy tay b lo nhỏ nhẹ :

Đu c g bc Tư, bc giữ đ xi.

B lo cố ấn một nắm tiền vo tay c gi :

Con gip bc hoi, by giờ con phải nhận, bc cm ơn con cn khng hết ...

Đến by giờ th Tấn đ mường tượng hiểu. Đống củi trong gc bếp, tộ c kho, khạp gạo đầy, đều l do bn tay qun xuyến của Trm. Khng cần phải suy đon g nhiều, Tấn cũng c thể kết luận được ngay, Trm v Hn, hai đứa n l đi tnh nhn, rồi v chiến tranh m phải gạt lệ chia tay nhau. Chng ln đường, n cần nhắn nhủ người yu ở qu nh chăm sc mẹ gi gim. Khi chng về lc đất nước đ thi ha, th đi đứa sẽ nối lại cuộc tnh v sống với nhau đến trọn đời. i, tnh yu ở miền thn d sao mộc mạc m thơ mộng đến vậy. Tấn v nhiều đồng đội chng đ từng nghe những bi ht với những giọng ht nỉ non tương tự như thế. Trong bng vinh quang rộn rng. Anh bước hin ngang về lng. Miền Nam reo vui nơi nơi thanh bnh ca. Nhưng đnh giặc mi hoi, Hn mất xc, chng khập khểnh thương phế, m sao vẫn chưa thấy đất nước được thi ha.

Tấn cn đang min man suy nghĩ th bỗng nhin, chng nghe bếp lửa ku xo một tiếng. Trm giật mnh chạy đến ci xuống nhn :

Thi chết, cơm tro !

Tấn rn ln trong lng. Thi rồi, cơm tro c nghĩa l cơm nho. Gạo đ nở hết cỡ, d c chắt hết nước n vẫn cứ... nho. Tấn sượng sng nhn c gi cầu cứu. Trm nm cho chng một ci nhn trch mc :

Nghe ni lnh trng nấu cơm hay lắm m !

Chiếc xuồng tam bản theo chiều sng đi chnh chếch về pha bn kia con sng lớn. Con sng Hậu Giang bao la bt ngt, vng vỗ đồm độp hai bn mạn xuồng, lm cho n bị dồi ln xuống như một chiếc l kh. Hng hng lớp lớp ngọn sng sủi bọt đn đẩy nhau chạy lăn tăn theo ging nước, trng như những đa hoa trắng xa. Tấn ngồi ở đầu ghe nhn theo hai chiếc mi cho quẫy nước. Những khm lục bnh đầy hoa tm tri dật dờ hai bn chiếc xuồng. nh mặt trời buoi sng rải ln mặt sng, xuyn qua những ln hơi sương m ẻo lả lng đng trn sng nước. Bọn chim trời đảo lượn trn cao tm mồi, thoắt ci, c một con phng vt xuống như một mũi tn, đi cnh xoải rộng gần như chạm mặt sng, chiếc mỏ nhọn mổ su xuống. Khi con chim cất cnh ln, một ch c đen nhnh đang dẫy dụa trong đi gọng kềm khp chặt của n. Khng ghm được, Tấn vỗ tay hoan h :

Hay lắm !

Trm lơi mi cho đưa tay ln quẹt vi giọt mồ hi trn trn :

Anh chưa từng thấy chim bắt c bao giờ sao ?

Tấn quay lại :

C chứ. Nhưng đ lu lắm rồi...

Chng nhn những giọt mồ hi rịn nhỏ lng lnh trn hai cnh mũi của c gi đề nghị :

Trm nghỉ cht để ti cho thế cho.

Trm cười nhẹ :

Cho được khng đ ?

Tấn xăng xi :

Được chứ, ti l người ở qu như Trm m.

Qu anh ở đu ?

Tấn lm ra vẻ b mật :

Ti ở bn kia sng Tiền Giang, ci x ti ở c ci tn rất ngộ nghĩnh l, ..., ti đố Trm c ci x no của Việt Nam mnh mang tn ba nước lớn mạnh trn thế giới. Nếu c ni trng th ti sẽ cho từ đy qua đ, rồi từ đ trở về nh bc Tư.

Trm nhu my suy nghĩ, ci trn da căng mịn mng của nng thong mấy đường nhăn. Trm cắn mi :

X Mỹ... Mỹ Tho.

Trật lất !

Ty Ninh ?

Trật lun, ci đ l tỉnh chứ đu phải x.

C gi lắc đầu :

Thi em chịu thua... kh qu h...

Tấn đ toan ni, th chợt Trm hớn hở ku ln :

, em nhớ ra rồi, c phải anh ở x Mỹ Đức Ty hn ?

Tấn gi đầu lm ra vẻ rầu rầu :

Phải rồi. Thi, Trm nghỉ để ti cho trả nợ...

Trm bật tiếng cười khc khch :

Thi anh thương binh ơi, cho anh thiếu chịu đ, khng cần đu. Chưa chắc ai đ cho hơn ai.

Sau một đm trằn trọc dưới mi l lụp xụp của b mẹ Hn, Tấn đ khoc ba l từ gi b để ln đường. Sau gần chục năm ở lnh, trong lng chng nn nao muốn trở về qu cũ. D ở đ chẳng cn ai chờ đợi, cha mẹ chng đ mất từ lu, anh chị cũng khng, nhưng Tấn vẫn thấy một nỗi thc giục xốn xang từ tận đy lng, một tiếng gọi thiết tha từ nơi m chng đ cất tiếng khc cho đời. B mẹ của Hn suốt đm đ lăn trở trn chiếc chng tre pha bn kia v cứ hỏi chng mọi chuyện về Hn. B giăng bắt, chặn v những sơ hở của chng, để tm ra trong đ dấu hiệu ci chết của con b. Linh tnh của một b mẹ dường như đ tin bo cho biết, sự hiện diện của Tấn l một điềm chẳng lnh, m b phải gạn hỏi cho ra. B lo nằm quấn mnh trong ci mền cũ sờn rch, ci thn xc ốm chỉ cn da bọc xương của b dường như chm mất dưới tấm mền bng nhng, chỉ cn nh ln mi đầu tc bạc. Một b lo m sống đơn độc trong một căn nh l nhỏ b, ở giữa cnh đồng mnh mng gi h. Tấn trằn trọc ỡ giữa những tiếng ku om oạp của bọn ếch nhi từ đm dừa nước, v tiếng vạc săn mồi trong sương trn những cnh đồng la.

Tấn đ chạnh lng nghĩ đến cuộc chia tay sng ngy mai, chng sẽ khng cn bao giờ trở lại chốn ny. Tấn cố nn những tiếng thở di thương cảm tnh cảnh khốn kh của b lo. Chng khng dm nghĩ đến những ngy sắp tới của một b mẹ m ngy ngy mỏi mn trng ngng tin của thằng con ở tận ngoi miền cao nguyn. Tấm giấy bo tử của đơn vị nhờ chng đem về trao lại cho b mẹ, Tấn vẫn cn giữ trong ti. Lm sao m chng dm đưa tờ giấy đ ra cho một b lo m tội nghiệp v trơ trọi thảm thương như thế ny. Đơn vị chng đ mấy lần gửi giấy bo tử m n cứ bị trả về. Ở chốn đng khng quạnh quẽ nầy, lấy đu ra số nh. Chỉ đến khi chng bị thương tật được giải ngũ trở về cố hương, th người ta nhờ chng cố gắng truy tm b mẹ của Hn. Ci gi giấy b mật của Hn gửi chng phải đến gần một năm sau mới đến được tay người nhận.

Buổi sng, Tấn đ gượng giả vờ tươi tỉnh nắm lấy bn tay của b mẹ trong pht giy gi từ :

Con xin php bc con đi cho kịp chuyến đ sng.

Đi mắt trắng đục của b lo ngước ln nhn chng, đi mi xm xịt v kh nứt của b lắp bắp :

Chu... chu... ni thằng Hn xin php về thăm bc...

Dạ, thế no n cũng về thăm bc.

Tấn biết mnh đ ni dối. B mẹ ấn vo tay Tấn nải chuối xim vừa chn tới :

Bc khng c g cho chu, chu lấy nải chuối ny lấy thảo.

Tấn đi nhanh ra khỏi căn nh l, tri tim chng nhộn nhạo một nỗi muộn phiền cảm thương. Chng khng dm quay lại nhn đi mắt hấp hy ứa mấy giọt nước mắt của b mẹ. Nhưng khi chng vừa bước đến ngưỡng cửa, đột nhin cy cột bn mi hin chuyển mnh răng rắc rồi đổ sụp xuống. Một gc mi l đổ nho theo. Cy cột bị mối ăn nhiều năm, đến lc khng cn chống chỏi được nữa, n đ gy gục. Tấn tần ngần đứng nhn ci mi đổ, hai bn tay chng đan vo nhau bối rối. Tấn cắn mi suy nghĩ. Chng lắc đầu thở ra một hơi di. Tấn biết rằng, chng phải ở lại thay Hn dựng ci mi l ny. Chng i ngại nhn ln những đốm sng xuyn qua nc. i, căn nh đ qu dột nt. Nh dột m cột cũng xiu. Chắc l phải thay hết nguyn hai ci mi nh. Lm ơn th lm ơn cho trt, Tấn tnh ton, chắc mnh phải chơi lun mấy ci vch chung quanh nữa, cũng đ rch nt tả tơi qu rồi, coi như tn trang hết cha n ci nh. Khi nghe Tấn đề nghị nng chở chng đi đặt mua l mới, Trm đ nghing đầu nhn chng, đi mắt rưng rưng khng thể ni được một lời no.

Anh Tấn ơi, anh ni thật đi, c phải anh Hn đ hy sinh rồi khng ?

Tấn giật mnh ngước ln nhn đi mắt u sầu của Trm, chng ớ :

, khng... khng... lm g c chuyện đ.

C gi nhẹ lắc đầu nghẹn ngo :

Anh đừng dấu em, bc Tư khng nhận thấy, chứ em th thấy...

Trm đ thấy g ?

Anh... anh đ khc hồi sng ny, lc em vừa mới qua thấy anh đứng bn ci mi đổ.

Tấn quay mặt chỗ khc :

Khng phải, chỉ v...

Trm vẫn khng chịu bung tha chng :

Bụi lọt v mắt phải khng, em khng tin. Em biết anh ni dối...

Chợt c gi m mặt khc nấc ln, nng bung cho ngồi sụp xuống tấm vn. Chiếc ghe khng người cho chống quay vng vng như trong một cơn trốt xoy. Trm ngước đi mắt đẫm đầy nước mắt ln :

Em biết anh Hn đ chết rồi !

Tấn gượng chống chế :

Lm sao Trm dm chắc như vậy được chứ ?

Trm khc a ln :

Đm qua ảnh đ về, em thấy mu me tm lum hết !

Đến nước như thế rồi th khng cn dấu diếm được nữa, d c tin chuyện mộng mị hay khng, Tấn đnh thở di rt tờ giấy bo tử ra trao cho Trm :

Đ vậy th thi, sớm muộn g th bc Tư v Trm cũng phải biết sự thật.

Trm đn lấy tờ giấy hối hả đọc. Bỗng dưng nng c ci cảm gic nhộn nhạo như l chiếc ghe đang chao đảo dữ dội, trời đất quay cuồng, những đống l dường như bị gi cuốn bốc ln bay tn loạn trn khng trung. Từ trong thanh quản của Trm ngn nga tiếng ku bi thương, rền rền trn những bọt sng nước. Rồi nng đổ xuống lng chiếc xuồng nằm chết lịm...

Dng đời tri lặng lẽ như những sợi mạng nhện giăng m thầm trn một gc chiếc mi l thấp. Một ci bn thờ nhỏ, cũ kỹ nằm dựa chiếc vch ngăn đi nh trn v nh bếp, bn trn c hai ci khung hnh. Ci khung bn phải c tấm hnh của một người đn ng trung nin nt mặt khắc khổ, ru mp v ru cm ko di xuống thnh một chm ngắn. Hnh chưng đ lu nn đ ng mu vng a v lốm đốm vi vệt trắng. Pha bn tri, l ảnh bn thn một người thanh nin trong chiếc o lnh mu liu, nh mắt v nụ cười hiền hậu. Một chiếc lư hương nhỏ đang nghi ngt khi thơm từ những cọng nhang vng mảnh. Một dĩa gồm vi thứ tri cy đơn sơ mộc mạc ở miền qu. Đu đủ, mng cầu, v sữa, cam, qut. Một vi mn thức ăn đạm bạc c thể tm được ở những vng đất ngho nn. Tp rang, c r chin dầu dừa, măng mạnh tng xo, canh nấm rơm. Một chai rượu đế nhỏ, mấy ci chung snh, hai chn cơm v hai đi đũa. Một b lo đang đứng lm rm khấn vi trước di ảnh của hai người đn ng. Pha bn phải của b lo, một c gi trong chiếc o b ba lụa mới mu hồng. Nng rưng rưng nướ c mắt nhn đăm đăm vo tấm hnh của người lnh trẻ. Trong mn lệ nhạt nha, trời ơi, nng c nhn lầm khng, chng đang mĩm cười với nng. C gi lảo đảo vịn tay vo gc bn thờ. Bn pha tay phải b cụ l một chng thanh nin trẻ tuổi như người lnh trong ảnh, chng cũng mặc một chiếc o lnh mu liu v chiếc quần ty vải đen bạc mu.

B lo sờ soạng nắm hai bn tay của c gi v chng trai giọng nghn nghẹn :

Tấn con, Trm con. Hm nay cng giỗ gip năm thằng Hn, bc c chuyện muốn ni với hai con. Dắt bc lại bộ vn đi con.

Vẫn nắm chặt tay đi trai gi, b lo ko họ cng ngồi xuống :

Chuyện của hai đứa by, by giờ tnh sao ?

C gi thẹn thng ci đầu xuống vn v t o :

Sao l sao Bc Tư ?

B gi mm mm cười :

Thi, bc biết hết rồi. Hai đứa by... thương nhau phải hng ? Ni thiệt đi để bc tnh cho.

Trm buồn rầu đưa mắt nhn người lnh trong ảnh, chng vẫn đang cười với mnh, nng gượng gạo trả lời :

Bc Tư cho con chờ ảnh thm một năm nữa...

B mẹ thở di :

Thi đủ rồi con, ba năm di qu rồi. Thời buổi ny chờ đợi vậy l thằng Hn n cũng mt ruột lắm rồi con. Thằng Tấn my nghĩ sao ?

Tấn lng tng :

Dạ, Trm ni phải đ bc. Để thủng thẳng...

Chng nhn vo nh mắt hiền hậu của người trong hnh, lng dậy ln những khoảnh khắc của qu khứ :

Con vẫn lun c ci linh cảm l Hn chưa chết bc !

Đi mắt mờ đục của b mẹ sng ln tia hy vọng, b bấu vo vai Tấn run run :

Thật vậy hng con ?

Dạ, lc tụi con nhảy xuống tm kiếm th thấy mất một ci xc, nhưng khng biết l của ai, ci no ci ấy chy thnh than hết rồi.

B lo lẩm bẩm một mnh :

Nếu n cn sống th n cũng phải về chớ...

B đưa tay o ln quẹt nước mắt :

Trm, con lấy ci hộp gỗ mun trn đầu giường đưa cho bc.

Chiếc hộp được b lo gi trong một lớp vải điều đỏ, m b gối đầu ln đ ngủ từ mấy chục năm qua, đến nỗi vải đ ng sang mu bạc phếch. B lo run run m chiếc hộp trong lng, đi bn tay nhăn nheo của b sờ soạng, ấp ủ n như đang nng niu một bu vật. B chậm chạp mở dần tấm vải điều để lộ chiếc hộp gỗ mun chạm trỗ rất cng phu, sau nhiều năm thng đ ng mu đen bng. B lo trao chiếc hộp cho Trm khn khn giọng :

Trm con mở ra đi con...

Trm lạ lng đn lấy chiếc hộp, lng thầm hỏi, c phải chăng đy l những mn gia bảo của b, b đưa cho mnh lm g, tại sao b khng tự mở ra c phải hơn khng. Trm hồi hộp mở nắp, bn trong hiện ra một lớp vải điều đỏ chi nữa. Tm mở tiếp gi vải. i trời, trước mắt nng hiện ra những mn nữ trang vng chi rực rỡ. Tấn nghing đầu nhn vo. Một ci kiềng đeo cổ, một sợi dy chuyền dầy nặng v tấm mề đay cẩm thạch đ ln nước mu xanh đậm, một đi bng tai cẩn hột xon to bằng mt đũa, hai chiếc nhẫn trơn, c lẽ l nhẫn cưới v một cặp xuyến vng đeo tay cẩn hồng ngọc. Một gia ti lớn của một b gi ngho. Trm chợt nhận biết bn tay của b mẹ đang run rẩy trn mi tc của mnh :

Trm con, đy l của hồi mn m của bc trao lại hồi bc theo bc trai. By giờ... by giờ, bc trao lại cho con với thằng Tấn.

Đi mi ho a của b mẹ lắp bắp, đứt khoảng :

Thằng Hn mất rồi, bc cn c hai đứa by, bc cho hai đứa con đ. Mai mốt bc c... c... theo ổng rồi, th hai đứa con bn vng vng ny lấy vốn lm ăn với người ta...

Trm khng ghm được cơn đau xt, nng ng vo lng b mẹ khc nức nở :

M ơi, con khng dm nhận đu...

B mẹ nở nụ cười thương mến, b vuốt tc nng :

Bc... m... biết trong mnh của m, khng lu đu mấy con ơi... Mấy con lm đm cưới cho ta m, với thằng Hn vui lng...

Mấy giọt nước mắt của b mẹ rơi l ch ln đi m của Trm, nng vi vo ngực b nấc ln khng ni được lời no. Tấn nắm chặt tay b lo cảm động :

Tụi con khng thể lấy được đu... m ơi !

Đy l tiếng yu thương lần đầu tin sau nhiều năm ci ct chng gọi một b mẹ. Chng đ khng thể ra đi, mỗi lần khoc ba l ln vai, đ đi ra đến con đ ngoi xa rồi, m khi nhn lại thấy ci bng nhỏ cm ci của b mẹ đứng tựa cửa trng theo, Tấn chịu khng nỗi, chng lại quy trở lại. Rồi cứ nấn n lần lửa mi, nui trong lng một hy vọng, rồi sẽ c một ngy Hn trở về. Mới vậy m đ ba năm.

Một bng người cao to, khng biết từ lc no đ lừng lững đứng chắn giữa khung cửa, lm bn trong căn nh tối sầm lại. Anh ku lớn ln hớn hở :

M ơi, con đ về !

B mẹ rng mnh ớ, đi cnh tay b vươn về pha trước :

Thằng Hn phải khng ?

Hn chạy o vo m lấy mẹ :

Con l Hn, con đ về...

B mẹ cuống cuồng quấu chặt lấy đi vai đầy của thằng con ko xuống ngửi ht :

Đng l thằng Hn đy rồi.

Trong mn nước mắt, Hn nhập nhoạng trng thấy bng hnh người con gi m chng lun mang theo cng với tri tim trn khắp nẽo qu hương, Hn ku ln :

Trm em, anh l Hn đy !

Một buổi sng đẹp, nh mặt trời xuyn qua cnh l lm thnh những sợi chỉ vng ng. Lũ chim chc ca ht ru rt đn bnh minh một ngy mới trn ngọn cy xanh trước nh. Tấn hn hoan khoc ba l ln vai quay nhn lại lần cuối cng mi l đầy ắp kỷ niệm của ba năm trường. Lần ny th chng đ c thể ra đi với lng thanh thản. Trong lng chng cuồn cuộn một nỗi xn xao khng biết gọi tn l g. C phải chăng đ l một niềm hạnh phc chứa chan cng chia sẻ vơi người bạn chiến đấu của mnh về từ ci chết. Hn vỗ vai bạn bịn rịn :

Tấn, my l thằng bạn tốt nhất trn đời, tao mang ơn mầy. Mầy hy ở lại đy, đừng đi đu hết, my đu cn ai m về. Ở đy my c tất cả.

Tấn nắm lấy tay bạn :

Tao nấn n đến giờ ny l v my. By giờ th tao phải về qu của tao. Cy c cội, nước c nguồn. Tao phải về chăm nom mồ mả ng b, ba m tao.

Trm rơm rớm nước mắt :

Anh Tấn nhớ về thăm tụi em.

Hn cầm đi dầm ln :

Để tao đưa mầy ra ngoi vm đn đ my.

Trm đỡ lấy đi dầm :

- Anh để em, em muốn cho tiễn đưa anh Tấn đi.

Tấn quay người muốn bước đi, th đột nhin một bn tay nắm chặc lấy bờ vai đầy của chng cng một giọng gi nua quen thuộc của mẹ:

-Tấn con... mẹ c mn qu ny cho con.

Tấn ngơ ngc xoay trở lại để nhn thấy b mẹ run run ấn vo tay chng một ci gi lụa nhỏ. Những ngn tay của Tấn chạm phải những vật g cưng cứng sau mấy lần vải gi. Tấn đ đon biết được qu của mẹ tặng cho chng l ci g rồi. Tấn rưng rưng nắm lấy bn tay gầy nhăn nheo của mẹ:

-M ơi... con khng nhận được đu. Ci ny l bảo vật gia truyền của m...

Từ khe mắt của b mẹ ứa ra hai giọt lệ trắng như ngọc, từ từ lăn xuống đi m hp:

-Khng... Con hy giữ lấy, ci ny l qu hồi mn của m dnh cho vợ chồng con đ...

Khi đ ngồi ln trn chiếc xuồng cng với Hn, Tấn quay đầu nhn lại căn nh nhỏ trn giồng đất. Ci dng nhỏ gầy cm của mẹ đứng trơ vơ bn sn nh di mắt nhn theo. B đưa tay ln vẫy. Tấn thẫn thờ vẫy tay cho mẹ. Nhưng b c thấy g đu. Chỉ c tiếng mi cho quẫy nước nh nhẹ. Tấn thở ra một hơi di cảm khi. Cuối cng th chng đ c thể dứt o ra đi với tất cả sự thanh thản trong lng. Ở giữa nh nắng chi chang rực rỡ v tiếng chim ht rộn r trn cnh.