Vo Vườn Văn Chương Của V Thị Điềm Đạm

Qua Tập Truyện Thin Thanh

Hồ Trường An

 

Ti được biết nh văn nữ V Thị Điềm Đạm chừng hai năm qua một vi truyện ngắn đ đăng đu đ. Bởi ti đọc gấp rt v lơ đễnh nn khng nắm tnh của văn chương chị bao nhiu. Nhưng được tin chị chiếm giải văn chương do Hội Quốc Tế Y Sĩ Việt Nam Tự Do năm 2008 v tnh cờ đọc một bi phỏng vấn chị do nh bo T Vũ thực hiện. Bi ny đ đăng trn website Nam kỳ Lục tỉnh (www.namkyluctinh.org) nn ti nghĩ rằng đy l nh văn gốc Nam Kỳ nn ti gởi vi thư chc mừng chị.

Mối giao tnh do văn chương kết hợp khởi đầu từ đ. Cho tới tiết sơ thu trn đất Php th n đ ngt nght vi thng rồi. V chị ngỏ nhờ ti viết BẠT cho tập truyện Thin Thanh của chị. Vậy l ti c dịp đi vo khu vườn văn chương của một nh văn nữ gốc Phan Thiết đ từng sống ở Si Gn từ năm mười su tuổi.

Cc bạn độc giả c thể lầm tưởng rằng V Thị Điềm Đạm l cy bt Nam Kỳ v giọng văn của chị rất l Nam Kỳ cn hơn l giọng văn của cc nh văn gốc Nam Kỳ chnh cống như Phan Thị Trọng Tuyến, Nguyễn Thị Ngọc Nhung, Trần Thị Kim Lan ở hải ngoại v xa hơn như Nguyễn thị Thụy Vũ vo thời chiến tranh Quốc Cộng, trước năm 1975. Điều ấy c g lạ đu. Tỉnh Phan Thiết ở vo vị thế cnh cổng đi vo cuộc đất Nam Kỳ Lục Tỉnh cho nn ngn ngữ v cch pht m dn Phan Thiết giống ngn ngữ v cch pht m dn Nam Kỳ 100%. Bởi thế cho nn vo thập nin ba mươi, nữ nghệ sĩ nền ca kịch cải lương l c Su Ngọc Sương ca cổ nhạc Nam Kỳ rất rựa rng, diễn những vai lẳng hay vai thương cảm c km g hai nữ nghệ sĩ Ngọc Hải hay Kim Cc trn sn khấu Việt Kịch Năm Chu v c thể chen lấn vo hng ngũ Năm Phi, Phng H, Bảy Nam, Thanh Tng, Kim Thoa, Thanh Loan, Su Nết, Kim Cc, Kim Lan, Ngọc Hải...

Văn phong của V Thị Điềm Đạm chẳng những giống y chang người Nam Kỳ m ci phong thi trong văn lại hiện lồ lộ trạng thi tinh thần (la mentalit) người Nam Kỳ một cch đậm đ duyn dng. C thể ở ngoi đời chị l một nhn vật điềm đạm, n nhu. Nhưng trong văn chương, d khng suồng s, lả lơi, bộc tệch, nhưng bt php chị biểu hiệu một giọng điệu nghịch ngợm, d dỏm, rạng ngời một tm hồn lạc quan trong đa số truyện ngắn. Văn phong của V Thị Điềm Đạm khng thể tượng trưng cho nt thu tỉ mỉ trn lụa, trn nhung, cũng khng gợi nn nt bt khải thư (chn phương) ở vẻ chăm cht v xương knh. N cũng khng gợi nt phng bt honh trng trn bức đại tự. Đy l biểu tượng nt chử thảo cực kỳ uyển nhuyển, bay bướm v lả lướt m khng mạnh bạo đến độ phng cuồng, ngạo mạn.

Tập truyện Thin Thanh gồm c mười lăm truyện ngắn :

Điệu Lun Vũ Bn Bờ Donau

Lng Đng Thức My

Ma Russ

Hai Người mẹ Nhỏ

Đời Ti L Thế Đ!

C Ty Tự Khc

Mi Mi...

Nỗi Đau Ny Biết Ni Đến Bao Giờ ?

Thin Thanh

Em

Hồi Đ...

Căn Bệnh Hiểm Ngho

Tnh Xun Cuối Đời

Trong Con Hẻm Cụt

Thin Thanh khng quy tụ những truyện ngắn chung một đề ti thuần nhất. Rất nhiều đề ti được tc giả khai thc một cch chi ly tỉ mẫn nhưng v cng ho hứng. Chị c kinh nghiệm sống phong ph, c sự quan st tinh nhuệ, c tư duy su sắc v c sự cảm ứng bn nhạy. Thế giới văn chương của chị nhờ vậy m đa dạng đa sắc, tnh người của chị thm bt ngt mnh mng v ăm ắp niềm thng cảm.

Trong tập truyện Thin Thanh c truyện m tả nghịch cảnh với cc nhn vật sống trong gc kẹt tối tăm dẫy đầy ngang tri đau lng, giữa lng x hội phức tạp. Xin hy xem hon cảnh thằng b mồ ci Rune trong truyện ngắn Đời Ti L Thế Đ! . Ở đy, thn phận trẻ em mồ ci được cc cơ quan từ thiện do đạo Gia-T sng lập m kẻ thừa sai lnh phần chăm sc những trẻ bất hạnh khng do lng bc i do Cha Ki-T xiển dương m do sự tri buột lỏng lẻo của bổn phận đng hơn. Chng ta cn chứng kiến qua ngi bt phanh phui sắc của nh văn họ V cảnh hai c b ngho nn săc sc đứa em trai, một trong gia đnh li dị bn Na Uy, một trong gia đnh mẹ chết sớm chỉ cn cha v b ngoại gi yếu trn đất nước Việt Nam qua truyện ngắnHai Người mẹ Nhỏ. Chng ta cn được tc giả mời dự khn hon cảnh những nng chinh phụ trong cuộc chiến Đng Dương giữa Php v Việt Php v trong cuộc nội chiến Quốc Cộng qua truyện ngắn đậm đ sắc thi ty bt Nỗi Đau Ny Biết Ni Đến Bao Giờ ? Những đề ti ny khng phải chẳng c ai khai thc ; nhưng những chi tiết đặc th v cực kỳ sống động lm cho chng trội hẳn những cy bt tả chn hiện thực vốn chỉ l chn thp ng hng chuyện hoặc đọc bo rồi tưởng tượng vẽ vời thnh một cu chuyện hẳn hoi.

Chi tiết trong cc tc phẩm cng nhiều bao nhiu cng nng gi trị của tc phẩm, cng nhen nhm thm sự sống động lẫn sống thực cho tc phẩm, cng t thm ci đẹp của bt trnh tc giả bấy nhiu. Những truyện vừa kể trn đượm đ tnh chất tả chn hiện thực, lun c truyện ngắn C Ty Tự Khc. Truyện ny d tc giả nhn cch ha con sng thnh một nhn chứng lịch sử, đ từng chứng kiến hon cảnh v tm tnh một gia đnh trong cuộc chiến chống Php. Tới ngy tn cuộc chiến, sau hiệp định Geneva, người chồng theo cnh Việt Minh Cộng Sản tập kết ra Bắc, rồi kẹt lun ngoi ấy suốt hai mươi năm sau. Người vợ ở miền Nam thủ tiết nui đứa con gi cho tới khi n trở thnh thiếu nữ lấy chồng l một sĩ quan của Qun Lực Việt Nam Cộng Ha. Khi người chồng tập kết trở về th người vợ đ qu tuổi thanh xun, cn ng th đ c vợ khc. Muốn chuộc lỗi lầm của mnh, ng gip vợ con mnh vượt bin. Dng sng C Ty đưa hai mẹ con ra biển, thầm chc cho cả hai được đến bến bờ tự do. Cu chuyện d c khoc nếp o ha hoa thơ mộng nhưng nội dung v tnh tiết cu chuyện vẫn l chuyện hiện thực.

Cn truyện Căn Bệnh Hiểm Ngho Ni tới x hội đỏ đen lậu của người Hoa Kiều trn nước Na Uy. Người con trai thua bạc lin min, nợ nần chồng chất. B mẹ v thương con, muốn gip đỡ con, nhưng e ngại bố dượng của đương sự eo so nn toan li dị người chồng chắp nối của mnh để gip tiền bạc cho con m khng bị chồng trch mc. Sự hy sinh cua mẹ lm người con trai hồi tm, quyết định bỏ thi ham m cờ bạc để lm lại cuộc đời. Ở đy, sự hy sinh v điều kiện của b mẹ lm long nhạt tnh chất hiện thực t nhiều, nhưng n hiển lộ lng mẹ sng lộng lẫy như bng trăng rằm.



Như ti đ ni, tập truyện Thin Thanh c nhiều đề ti đa dạng. N lại cn c nhiều chất liệu phong ph, c nhiều kha cạnh x hội phồn tạp. Điều ấy chứng tỏ tc giả đ đi v sống nhiều nơi, thu thập nhiều kinh nghiệm sống qu bu rất cần thiết cho một cy bt tả chn hiện thực.

Trong tập truyện c vi hnh bng của người đn b tị nạn Việt Nam sống m đềm hạnh phc bn người chồng bản xứ v những đứa con m nhận thức về qu ngoại cn mơ hồ. Nhưng người đn b lấy chồng dị chủng lại khng qun ci truyền thống dn tộc mnh. Đ l b Minh, vợ ng Lars-Erik, mẹ c nữ sinh Stella trong truyện  Ma Russ . B thấy bọn học sinh chơi giỡn qu lung tuồng nn sợ con gi mnh lơ l chuyện đn sch nn muốn cho con giữ sự qun bnh giữa hai vấn đề ăn chơi v học hnh. B thường khuyn răn con gi bằng cu :  Học m khng chơi uổng đời tuổi trẻ. Chơi m khng học bn rẻ tương lai. 

Trong truyện Mi Mi c b nữ sinh cũng c b mẹ Việt Nam. B ta d đ an cư lạc nghiệp bn người chồng Na Uy v c đứa con gi ngoan chăm chỉ học hnh, nhưng b lm sao qun được cơn c mộng trải di suốt một chặng đường lịch sử trn đất nước qu hương của mnh. B cũng khng thể qun nỗi kh khăn trong việc hội nhập vo nước Na Uy để đất nước ấy trở thnh qun hương thứ hai của b sau ny. Cho nn b gip con gi mnh lm một bi luận văn trả rộng tm tnh cng hon cảnh của mnh. C vậy Stella mới phng bt lm một bi luận xuất sắc nhất trong lớp.

Trừ truyện thứ nhất trong tập truyện với ci tựa : Điệu Lun Vũ Bn Bờ Donau, hnh ảnh qu hương Phan Thiết nếu khng xen kẻ hoặc rỉ rả len lỏi vo cuộc sinh hoạt ca kiều bo trn đất Na Uy. Tuy nhin cng với ba truyện ngắn : C Ty Ca Khc, Tết Phan Thiết, Hồi Đ được tc giả vạch ln những nt tạo hnh rất thn thương. Đy l ci Tết ở lng Đại Nẫm qu nội lẫn qu ngoại của tc giả, một lng tr ph ở vng phụ cận thnh phố Phan Thiết. Những nt cổ truyền, một vi phong vị trong những ngy đn xun ở Phan Thiết phản ảnh 95% được hnh bng ci Tết ở đất nước Nam Kỳ Lục Tỉnh. Nhưng c khc chăng l nhờ vo đất đai tr ph, nn dn Nam Kỳ Lục Tỉnh từ bậc trung lưu trở ln sắm sửa nhiều mn ăn ngon hơn như canh hầm, b gi, nem chua, dưa hấu... ? Dn Phan Thiết đa số dư ăn dư để cũng c thể hiện được những mn trn cam giai nhục như thế, nhưng c phải chăng tc giả kể qua loa vi mn tiu biểu nn b st vi mn cổ truyền đi ? Hoặc l c phải thuở chị cn ăn Tết ở tại qu nh, c quan st của chị v bị m ảnh bởi chiến tranh nn khng được tinh nhuệ nn chị qun đi vi mn ăn hm đi hm lại nhiều ngy để ăn tới hm cng tất (người Bắc gọi l cng ha vng) ? Khng đu. Tết Phan Thiết c những mn ngon vật lạ khc m Tết Nam Kỳ khng c như rượu nếp than, cơm rượu, cốm, thịt b ướp sả ớt cuốn từng lọn, măng kho... Ci Tết Phan Thiết trong văn chương V Thị Điềm Đạm chng ta khng biết c phải vo thuở thanh bnh hay vo thời chiến tranh, nn độc giả khng nghe được một tiếng pho no hoặc tiếng sng no.

Cn truyện ngắnHồi Đ... tuy tc giả nhắc lại chuyện ăn trầu xỉa thuốc của b nội v của mẹ mnh cng chuyện đi xem ht bội thuở ấu thơ của mnh, nhưng đy khng phải l truyện phong tục đơn giản m n tri buộc vo thời khi lửa giữa hai phe Quốc Cộng tương tranh. Chuyện trầu cau vi thuốc, chuyện ht bội theo dng biến chuyển sinh diệt dần dần rt lui ra khỏi đất nước chng ta khi thế hệ dn chng sinh trưởng vo đầu thập nin bốn mươi lần lượt trưởng thnh. Tới thập nin bảy mươi, chng cn tồn tại chăng th cũng chỉ xuất hiện lẻ tẻ hoặc sinh hoạt yếu ớt. Đọc Hồi Đ... , chng ta mới thấm tha hai mặt tri v thật của nghệ sĩ sn khấu. Cc diễn vin vốn l những kẻ tầm thường về sắc vc, thn thế, cch sinh hoạt ở ngoi đời. Nhưng khi họ xuất hiện trn sn khấu, nhờ nh đn rọi, phấn son, y trang, hia mảo, nghệ thuật ca diễn biến đổi họ thnh những nhn vật xuất chng lm người xem ngưỡng mộ say m. Đ l hai bản mặt của một đồng tiền, hai nhn vật của một con người. Hoặc ni theo kinh Phật, đ l hai Tướng (hiện tượng) cng một Tnh (bản thể).

Truyện ngắn Trong Con Hẻm Cụt khng phải chỉ l truyện hiện thực sung trơn đu, m l bức tranh buồn thảm về cuộc đời một thiếu nữ bị người đời bỏ qun thuở c ta cn l nữ sinh, sống ngho nn trong hẻm cụt. C cố gắng ăn học để khi ra đời c cng ăn việc lm đỡ cực nhọc khc hơn mẹ v chị của mnh. Trong lớp c khng tham gia vo sinh hoạt của bạn b nn tht rồi chẳng ai thm ch đến c. Khi ra trường, c dạy học ở một tỉnh lỵ khuất lnh. Sau khi đất nước bị Cộng qun cưỡng chiếm, c vẫn sống thui thủi. Nhưng sau khi cha mẹ chết, c về căn nh cũ mở lớp dạy học, tm lại được nh mắt v nụ cười thn thương của học tr.



V Thị Điềm Đạm đu c qun độc giả thch ngược dng dĩ vng để trở về tuổi trẻ. C nghĩa l chị vẫn cống hiến cho họ nhiều chuyện tnh. Khng phải chỉ ton l những chuyện tnh sung trơn m đa số l chuyện tnh c gắn b vo mệnh nước nổi tri v vo những sng lớp phế hưng của lịch sử.

Qua truyện ngắn Em, chng ta gặp gỡ b Thư cựu nữ sinh Si Gn đ từng yu Hải, được hnh diện v hạnh phc khi được xưng em với chng. Khi đất nước đổi cờ, cả hai vĩnh viễn xa nhau. Thư vượt bin v định cư bn Na Uy, lấy chồng bản xứ. Trong cơn n i mặn nồng Harald, chồng Thư mong Thư ni những cu u yếm yu đương bằng tiếng Việt cho chng nghe, nhưng Thư chỉ siết chặt chồng, hn chồng thắm thiết hơn. Nng khng muốn xưng em với chồng v ni những cu u yếm bằng tiếng Việt. Sau mười năm xa Hải, sau hai mươi năm lm vợ Harald, nng chỉ muốn dnh những cu n tnh xa xưa mi mi cho Hải. Điều đ, ghi một vết chm trong lng Harald.

Truyện ngắn Thin Thanh l một cu chuyện tnh giữa anh tiền tuyến v em hậu phương. Sau khi miền Nam Việt Nam bị thất thủ, tc giả bung lửng ở đy, khng cho chng ng gục trong cuộc đụng độ cuối cng. Chị cũng khng tip tay Việt Cộng thảy chng vo trại t cải tạo. Tuy nhin, Sương, c em nữ sinh vin vẫn triền min phn vn lo lắng số phận người bại binh sẽ ra sao.

Đy l hai đề ti hấp dẫn cho đa số nh văn nữ lẫn nữ độc giả. Đề ti nng c phụ khi kết hn vẫn cn mang theo hnh bng cố nhn. Thảo no m quyển Dứt Tnh của Vũ Trọng Phụng hồi tiền chiến bn chạy như tm! Thảo no m quyển Sống Chỉ Một Lần của Mai Thảo hồi cn trong nước ti bản su lần, mỗi lần năm nghn ấn bản! Thảo no m hai bi thơ Hai Sắc Hoa Ty-gn v Bi Thơ Đan o của T.T.Kh được hng triệu độc giả yn thơ ngưỡng mộ! Dn tộc no m chẳng c đa số độc giả hm mộ văn chương suy tn tnh yu? Nh văn Đức với E. M. Remarque trong truyện di Le Temps DAimer et le Temps de Mourir đ gặt hi cả sng cả biển nước mắt khn giả trn ton cầu; đến khi điện ảnh gia Douglas Sirk chuyển thể tc phẩm thnh phim đ nng cao tn tuổi đi ti tử John Gavin v Lisolette Pulver trong bng tối lờ mờ nhảy ra thnh minh tinh. Nữ sĩ Hn Tố Anh (Han Suyin) vốn cha Tu mẹ Bỉ viết mấy cuốn sch đầu bằng chữ Anh khng mấy ăn khch. Nhưng đến khi b tung ra quyển tiểu thuyết tự truyện A Many Splendored Thing th hng triệu con tim cc độc giả trn thế giới phải rung động bng hong. Điện ảnh gia Henry King chuyển thể n thnh cuốc phim Love is a Many Splendored Thing (Tnh Yu Lộng Lẫy) lm cho đi minh tinh William Hodden v Jennifer Jones leo ln tuyệt đỉnh danh vọng. Đ vậy tiếng ht truyền cảm của Andy Williams qua ca khc cng tựa với quyển tiểu thuyết v cuốn phim nhờ thế m đi su vo vo ci thưởng ngoạn của thnh giả snh điệu quốc tế từ thập nin năm mươi đến giờ.

Truyện ngắn Lng Đng Thức My ni ln tnh yu của một cặp vợ chồng tuổi bước vo ma thu cuộc đời. Minh, người chồng thường chat qua internet với c tnh nhn Tm Tm. Thu, người vợ khng biết xi internet, nhưng nghi ngờ chồng mnh thường tr chuyện bằng chat với người đn b khc nn nng m thầm khổ sở v ghen tung. Tuy nhin Minh cn yu vợ nh. Mn chat cht, chng chuyện tr mi mẫn, u yếu du dương với Tim Tm, nhưng chng thổ lộ với c ta rằng chng vẫn yu Thu trước sau như vậy. Cử chỉ hồi chnh l rủ vợ đi du lịch bn Lun Đn v xem ca kịch. Chắc c lẽ Minh muốn ti diễn tuần trăng mật để chuộc tội với người vợ to khang của mnh chăng? Tuy nhin, d cuộc du lịch kia c ti, c nạm, c gầu chăng nữa th t phở Lng Đng Thức My vẫn l một đề ti phổ thng. Tuy nhin, nhờ văn phong nồng mặn thơm tho những gia vị m nước lo của t phở vẫn hợp khẩu vị với mọi tầng lớp độc giả, vẫn quyết rũ đượm đ kh tả.

Đ viết về tnh yu, V Thị Điềm Đạm khng nỡ bỏ rơi mấy ng gi c ci tri tim mảnh mai nn dễ mẫn cảm trước ci vỗ nhẹ của những đợt sng tnh. Truyện ngắn Tnh Xun Cuối Đời được diễn tả bằng những lời đối thoại thuần ty; tc giả thuật khng cần thuật chuyện hay miu tả. Đy l những lời đối thoại rặc rng giọng điệu Nam Kỳ, ta lia một cch mặn nồng, vo von một cch duyn dng. Nam nhn vật chỉ xuất hiện trong cuộc đm đạo giữa b vợ v c chu gi của ng ta; giữa c chu gi v người c phụ tn Xun Thảo m ng chỉ gặp một lần nhưng ng đ yu nng bằng mối tnh đơn phương. Đ l một ng gi bảy mươi tuổi mắc bịnh ung thư, người nh đon chừng trong vng hai năm l ng sẽ nhắm mắt bung xui. Nhưng m khng! Sau hai năm, ng lại c vẻ khỏe mạnh hơn, ăn mặc chải chuốc hơn, lại lm thơ v cho xuất bản hai tập thơ, lấy bt hiệu l Vĩnh Thường. Ring thi tập c ci tựa Tnh Xun Cuối Đời ng ta c đề ging trang tặng: Trao về em thương yu cuối đời Qua ci tựa của thi tập, b vợ v c chu tưởng l ng tặng thơ cho vợ v b tn Ngọc Xun. Nhưng khi c chu viếng thăm c bạn tn Xun Thảo th c bạn cho biết rằng nh thơ Vĩnh Thường thch điện đm với c v chỉ xin c chấp nhận tnh yu đơn phương của ng ta. Những cuộc điện đạm ấy mới c thể tiếp sức sống cho ng ta. Bởi đ m thi tập mới c ci tựa Tnh Xun Cuối Đời. V độc giả chng ta chắc cũng thừa biết lời trang tặng ở trang đầu tập thơ dnh cho Xun Thảo chớ khng phải cho b vợ luống tuổi Ngọc Xun.



Truyện ngắn Điệu Lun Vũ Bn Bờ Donau khng hẳn thuần ty l chuyện tnh yu của chng nhạc sĩ Johann Strauss, người đ khai sinh ra thể loại vals (lun vũ) nhịp ba, m l mối giao cảm giữa thơ, nhạc, hội họa v vũ điệu. Hai nhạc phẩm bất hủ của Johann Strauss được phổ thng trong trường nhạc giới Việt Nam l Le Beau Danube Bleu (Phạm Duy phổ lời Việt với ci tựa Dng Sng Xanh) v One day, When You Were Young. Sự sng chế điệu vũ vals thật giản dị: Johann Strauss dạo dọc theo sng Danube (Người Đan Mạch th gọi Danau) gặp những c thiếu nữa giặt o bn bờ sng. Cc c ấy lấy chiếc chy đập trn chiếc o đ nhng ướt nước, cứ hai ci đập nhẹ th xen vo một ci đập mạnh. Điệu lun vũ thế l được cho đời qua bi Le Beau Danube Bleu. Nhưng m hưởng tuyệt phẩm m nhạc ấy một khi chui vo ci rung cảm v ci thưởng ngoạn của V Thị Điềm Đạm rồi th n trở thnh một cu chuyện truyền kỳ cực kỳ diễm lệ. Chị cho Johann Strauss sng tc bi Le Beau Danube Bleu c ci g khng ổn cho nn trong đm mười bốn m lịch chng mơ thấy thần nữ Ging Tin trong giấc chim bao cho biết rằng xưa kia Johann Strauss l vua L Thnh Tn, nguyn soi của tao đn Nhị Thập Bt T đ từng gặp nng tại cha Ngọc Lin. Vua mời nng về cung cấm, nng nhận lời bước ln kiệu, bung rm theo đon hnh hương trở về Đế Đ. Nhưng khi tới nơi th nng biến mất. Huyền thoại đẹp ấy đ được đấng qun vương lỗi lạc về thi ca kia sng tc bi thơ c hai cu: Gi thng đưa kệ tan niềm tục - Hồn bướm mơ tin lẩn sự đời. Ging Tin cn cho nhạc sĩ biết: Thiếp muốn lấy khc lun vũ gợi ln hồn nhạc trong hồn tin đế. V nng ma một điệu nhịp nhng, xim y tha thướt bay tung theo từng bước nhảy. Hm sau, vo đm rằm th c một mỹ nhn khc hiện đến trong giấc mơ của nhạc sĩ cho chng biết tiền thn của chng l họa sĩ T Uyn cư ngụ tại phường Bch Cu, cn nng l tin nữa Ging Kiều đ được chng thể dung nhan tuyệt trần của nng trong bức tranh bất hủ của chng. Nng bảo Johann Strauss: Cung nhạc đm qua chưa trọn, phiến nhạc đm qua cn nhiều vấn vương. Nt nhạc đm qua cn nhiều trống khng. Điệu vũ đm nay cn chờ bước chn thiếp... V Ging Kiều nhảy theo điệu lun vũ, rt thm nguồn cảm hứng vo hồn nhạc của Johann Strauss. Đm mười su m lịch, tin nga Ging Ngn lại hiện đến, bảo: Vng, thiếp l nối tiếp của vầng trăng mười bốn ngập ngừng. Thiếp l nối tiếp của vầng trăng mười lăm hn hoan. Ging Ngn l kết tinh của vm trời xanh ngt với dng Danau ngời xanh biếc trong giy pht đất trời giao hoan. Nng lại... ma để cho dng nhạc trong cảm hứng chng nghệ sĩ dập du nhn nhẩy thnh điệu lun vũ bất hủ, để rồi bản Le Beau Danube Bleu cho đời. V Thị Điềm Đạm đ nhờ ba nng tin nữ gip Johann Strauss khai sinh một điệu nhạc phổ thng hơn loại nhạc cổ điển hay bn cổ điển Ty phương, cho cho đời một ca khc theo thể điệu lun vũ m ngy nay chng ta c thể thưởng thức trong thnh phng hay vũ trường. Tc giả nhận chm cc c thợ giặt xinh như mộng. V cc c cũng khng biết tiếng chy đập o giặt của mnh đ le trong c sng kiến của chng Strauss một tia sng kỳ diệu để sng tạo điệu lun vũ như bi hoan ca hạnh phc vĩnh cửuLe Beau Danube Bleu. C vậy độc giả kiều bo chng ta mới đọc được một truyện thần thoại diễm lệ dưới ngi bt lưu lot của V Thị Điềm Đạm. Nhưng ring với nhạc sĩ Phạm Duy, trong điệp khc bi Dng Sng Xanh, anh vẫn c hai cu: Những c em tươi mi, ngồi giặt yếm yn vui - Thả thắm mơ hồ chờ gi về xui để hoi niệm cc c thợ giặt đ gợi hứng cho chng nghệ sĩ ho hoa thnh Vienne thuở trước. V cũng để hoi niệm chng nn vo năm 1938, điện ảnh gia Julien Duvivier thực hiện cuốn phim Toute la Ville Danse (Tất Cả Thnh Phố Khiu Vũ) với đi danh ti Fernand Gravey v Luise Rainier.

Truyện Điệu Lun Vũ Bn Bờ Donau trnh by cho độc giả chng ta ci c tưởng tượng ph nhiu v nguồn rung cảm phong ph bao la của tc giả.



Phan Thiết l một thị trấn kh qun đối với người bnh dn miền Nam qua thứ nước mắm ngon nhất ton ci Việt Nam, mn mắm c thu độc đo khng thua cc mn mắm tm ch, mắm tm chua, mắm thi đất Nam Kỳ Lục Tỉnh. Đối với kẻ yu nghệ thuật th địa danh Lầu ng Hong trở nn bất tử khi đi vo ca khc Hn Mặc Tử của Trần Thiện Thanh nhằm vinh danh cuộc kỳ ngộ trong đm trăng thanh giữa thi sĩ Hn Mặc Tử v người đẹp Mộng Cầm. Lại cn tiếng ht của Nhật Trường, Thanh Thy, Anh Khoa v Trang Mỹ Dung h khng lm ngy ngất bng hong thnh giả trn miền Nam Việt Nam, suốt một giai đoạn lịch sử nước nh, suốt một thế hệ trưởng thnh vo hai thập nin su mươi, bảy mươi hay sao? Lại cn nữ nghệ sĩ Su Ngọc Sương trn cc sn khấu đại ban như Phụng Hảo, Việt Kịch Năm Chu, Nam Ln, thường thủ vai đo nh; nhan sắc nồng mặn, nt lẳng lơ tuyệt xảo, ti diễn xuất tro lộng đ lm c nổi bật khng km cc nữ nghệ sĩ thủ vai chnh. V ti khng qun Phan Thiết cn c cc nh thơ Phan B Thụy Dương, L Khắc Anh Ho gắn b tha thiết với thi ca. Ti cng khng qun nh bo qun đội Anh Thuần (Phan B Thuần Hậu, bạn ti) với tấm lng bền sắc tươi son trong lập trường chống Cộng, trong niềm yu tha thiết nghề phng vin; anh đ từng thức những đm di tm sự với ti cng cc phng vin qun đội tại căn cứ Lai Kh vo Ma H Đỏ Lửa (1971-1972).

Giờ đy, nơi chốn cng thn tuyệt ti ở vng Champagne trn đất Php, ti lại được đọc văn chương của V Thị Điềm Đạm, một cy bt phụ nữ gốc người Phan Thiết. Ti tưởng chừng đy l một dn Nam kỳ chnh cống với một bt php liếng thoắng, xn xao, phng tng. Tập truyện Thin Thanh l một hợp tc cc bức tranh x hội, những kha cạnh tm tnh. Nhưng bất cứ mọi bức tranh no, mọi kha cạnh no cũng được tc giả thu hnh một cch chăm cht kỹ lưỡng: chọn một gc cạnh nổi bật, rọi nh sng sao cho những điều muốn diễn tả nổi bật ln như cc chuyn vin thu hnh thạo nghề trong bộ mn điện ảnh.