ĐƯA VỢ CON VỀ XỨ

Kit Tn

 

Hm nay anh đưa em v con về xứ

thi em đừng hỏi

đất nước ta thanh bnh thiệt sao anh?

v năm bốn lăm nước ta tuyn bố tự do độc lập

năm năm bốn miền Bắc nhảy ha bnh

năm bảy lăm khắp nước truyền vang thanh bnh thống nhất

chng ta bỏ xứ đi lang thang đ hai chục năm nay

anh lm sao biết được

đất nước ta đ thanh bnh thiệt sự?

 

Em hỏi anh

c phải đất nước ta đ thanh bnh thiệt sự?

em hy nhn gn đỏ cn nổi trong trng mắt người t cải tạo

người lnh trẻ khi xưa giờ tc đ hoa rm

trn cnh tay cn xm cọp đầu rằn

người đn b kh ho cn thương khc chồng con

 

mười lăm năm trước chết kht ngoi biển nắng

giờ quay lại khc biển đy cn nhỏ lệ rng rng

cả nh c cậu anh v năm con

cũng đ một lần vượt khơi rồi biệt tch

em đừng hỏi

đất nước ta đ thanh bnh thiệt sự?

 

thi em đừng hỏi

b con ta những ai cn ai mất?

Hai chục năm qua biết bao chuyện đổi dời

Cuộc bể du no c chừa ai

Thư nhận được họa hoằn mỗi năm một ci

Em đừng hỏi

Nh m anh c cn ở đường Trần Cng Lại?

Con đường đ đ đổi tn Ty tn ta tn cch mạng ba hồi bảy hiệp

Chỉ cn nhớ trước nh c gốc cy me chy v ci sạp nước

Ba v anh Hai chiều chiều ra đ ngồi nhậu rượu đế lai rai

Nhắc chuyện đời xưa

Thuở cao tằng cố tổ anh lm quan dưới thời cn vua L cha Nguyễn

 

Thi con đừng hỏi

dis-moi papa, est-ce-que ?

con hy rn ni tiếng cha sanh mẹ đẻ

rủi ba c b b con cn hiểu được giải đp dm

con dừng hỏi con Bc Năm c về thăm xứ sở

tụi n by giờ Mary l Bob l Elisa

đứa lấy chồng Mỹ

đứa cưới vợ Gia N Đại

đứa theo đạo dng

đứa cạo đầu chừa chp nhuộm xanh nhuộm đỏ

 

Con cũng đừng hỏi

ba dn Ty hay dn mt?

ba sanh đẻ ở Bạc Liu

c quốc tịch Ty hồi no khng biết

giờ qua Ty hồi tịch lấy thẻ thng hnh c chạy cờ tam sắc

đi lm ăn lui tới cũng tiện bề

ng nội ni dng di ta vốn Trung Kỳ cộc cạch

đi vo Nam bằng ghe bầu chuột khot

b nội ni gốc rễ ta l gốc rặc Nam Kỳ

trong bụng ba cũng bn tn hồ nghi

c lẽ ba l dn Giao Chỉ c lai Chm cht t

 

Em đừng hỏi

anh c cn nhớ nơi chn nhau cắt rn?

anh cn nhớ r bn nước lo c bống ko c chốt

cầu Quay cầu Sắt xm Mới xm Lng

Tr Kha Tr Khứa đng đy đng đăng

biển nhn mnh mng đm rằm thơm phưng phức

by giờ nh nước đốn rạp cy trồng khoai m xuất khẩu

anh về qu cũ

thiếu mi nhn đm khuya chắc trong dạ cũng ngậm ngi

 

Con hỏi ba

biển chổ ny tn g m gi rt rợn người?

ba chỉ biết chỗ ny cậu Bảy con bị bắn nt ngực

mợ Bảy bị hiếp dm cả chục lần

xong hải tặc đập đầu

x xuống biển

đứa con hai tuổi mất mẹ khc r

cũng bị nm vo sng dữ

chm lun

 

Em hỏi anh

về Vĩnh Long muốn thấy g ở đ?

anh muốn thấy lại Cy Da Cửa Hữu

nhưng c lẽ ci Miểu B đ bị đập tiu

nhường chỗ thờ anh hng cch mạng

anh muốn đm trăng thanh gi mt

đi đ qua chơi c lao An Thnh

nhưng khng biết trm mắm dừa c cn um tm chi chit

hay đ bị chặt đốn tan tnh

nhường chỗ nh nước dựng trại tập trung cải tạo

 

Con hỏi ba

c phải con sanh đẻ Bnh Ha?

ờ khi xưa địa danh đ Bnh Ha

by giờ c thể khoc ci tn g lạ hoắc

cũng như Si Gn mang tn thằng đồ tể

hay Miền Nam bị cưỡng bức đng đng

m đường x xưng danh l Nam Kỳ Khởi Nghĩa

 

Em hỏi anh

nơi no anh muốn đi thăm viếng?

anh th thiệt muốn đi thăm ruộng dưa gang

chỗ lm cy đm trăng cũ anh lm tnh với Tuyết

xin em chớ hờn ghen giận dỗi

v d sao Tuyết cũng đ chết từ lu

hồi chưa c chiến tranh Việt Mỹ

chưa c giải phng

anh xt thương nng hẩm hiu một kiếp

nhưng nghĩ lai

nng cn mt thn hơn b con ta rất nhiều

 

Con hỏi ba

biển chỗ ny tn g m sao nước xoy dữ tợn?

ba chỉ biết

chỗ ny bạn ba vượt biển chm tu

anh ta lặn xuống moi tm

khi vớt được vợ con dẫy t t trn tay bồng mu cn tro ra miệng

chỉ một đm sng ngy

tc anh đang đen bỗng trở thnh bạc trắng

Em dừng hỏi

khng biết chị Năm by giờ cn ở chỗ cũ?

anh nghe ni

anh Năm đ chết trong trại Sơn La

chị Năm lấy chồng thằng cn bộ răng đen m tấu

hơn chục năm đẻ con bay con lũ

gặp chị giờ v cc chu đy

mới biết xưng h cch no cho phải lẽ

 

Em đừng hỏi

về xứ c muốn gặp lại bạn cũ

ờ th anh cũng muốn gặp lại bạn cng qun ngũ

sau ngy giải phng nghe đồn Hai V cải danh trốn về lm ruộng Cầu K

lm ruộng khng kh

hắn đổi nghề hốt thuốc sửa gn

hốt thuốc khng kh

hắn đổi nghề cu li vc đ

hắn vc đ sng vc đ chiều qu sức

điếc hết hai lỗ tai

giờ gặp lại đy

mới biết cch no đối thoại cng bằng hữu?

anh cũng muốn thắp nhang ở mộ bia thằng Gia

khi n tử trận chn ở nghĩa trang Qun Đội

giờ cốt xương xe ủi đất co xc đổ đi

anh mới biết cắm nn nhang cho n chỗ no?

 

Em hỏi anh

c muốn gặp lại thằng Khn

ờ bạn học chia tay bốn chục năm c lẻ

hồi Giơ Neo n đi tập kết

anh những tưởng n nt thy khi xm nhập Đường Mn

d đu ngy giải phng

ng ph tiến sĩ trở về cưỡng đoạt nh bạn cũ

anh cũng muốn gặp lại xng n bạt tai

nhưng khng biết giờ chm xm c cn để cho hắn ta sống st

 

Em hỏi anh

về xứ mnh tnh sinh sống kế g?

hồi nhỏ xu anh tnh theo ng nội học nghề chăn tru lm ruộng

lớn ln anh tnh theo ba lm thợ mộc thợ bo

khi vo trường anh học ngnh kỹ thuật

qua xứ người thất nghiệp mấy phen

lm đủ thứ nghề b lp

giờ về xứ mnh tnh mở tiệm hng xn bn gạo muối nước tương

mở thm quầy cho trẻ em mướn sch

nhưng khng biết xứ mnh c cn chăng trẻ em con nt

v trong nước c cn được bao nhiu cuốn sch đọc đỡ buồn

 

Em hỏi anh

về xứ c tnh thăm ch Ba Biểu?

ờ ch Ba c vựa mắm nổi tiếng chợ Long Xuyn

Tết no ch cũng gởi biếu b con mắm thi ngon đặc biệt

từ ngy đất nước độc lập

vựa mắm nh nước quản l

ch Ba đ chết từ lu

by giờ em ăn mắm vựa cũ coi chừng bị trng phong nổi ngứa

 

Em hỏi anh

Về Vĩnh Long c muốn thăm g nữa

ờ anh cũng muốn thăm bệnh viện chu thnh

trước sn c mấy gốc cng gi dừa lửa

hồi nhỏ anh thường ra đ hứng mt chiều h

by giờ khng biết nh nước c đốn bỏ cy xưa cất thm xưởng đẻ

hay cho đặt thm my mc tn kỳ

trang bị ba liềm cưa đục

khuếch trương nh my ph thai

cho nước ta theo kịp đ văn minh x hội

 

Con hỏi ba

biển chỗ ny tn g m my giăng m mịt?

ba chỉ biết nơi ny hai chục năm trước

chị con bị kiết lỵ

sưng cổ họng

khng thuốc men

đm tắt thở trong cơn sốt dữ

xc quăng xa chm xuống biển su

by giờ khng c đất m

khng c bia mộ

lm sao ba biết chị con chm ở chỗ no

 

Em hỏi anh

về tới xm mnh muốn thưởng thức mn g đặc biệt?

anh chỉ muốn ra ngồi qun cc con Su Nhỏ

ku n đem ra kh mực nướng

v xị rượu đế cay x

anh nhậu v tthấy trời đất quay cuồng

hồi tưởng lại những mối tnh hai ba chục năm về trước

những Hồng những Hoa những Lin những Trang những Cc

những người con gi

đ cho anh mượn đi mi

để uống mật ngọt

cho anh mượn đi v

để nu bắt thin đường

cho anh mượn thn thể

để anh cư ngụ

nhớ tới cc em anh sa nước mắt hai hng

khng phải v tiếc thương nắm nuối

m bởi khng r cc em giờ xiu lạc h phương

kẻ may mắn cn nguyn vẹn hnh hi

người km may chắc đ cụt tay m mắt

 

Em hỏi anh

cn nhớ g nữa?

anh cn nhớ những gi đĩ

c lẽ by giờ cc em đ trở thnh cng dn lương thiện

b mẹ bộ đội anh hng

hay cng nhn kiểu mẫu

khi sống th lao động vinh quang

khi chết được ln thin đường của Bc

nh nước tặng cho ci huy chương c vẽ đầu L Nin bằng thiếc

nhn dn vỗ tay nhiệt liệt

đảng ghi ơn v sổ mạ vng

tn cc em trong sổ bụi đời

kể như từ đy rũ sạch

 

Con hỏi ba

biển chỗ ny tn g m sng to qu thể?

ba chỉ biết

ghe d Nguyệt tới nơi ny lương cạn

người tnh chết bạn đồng hnh x thịt

d Nguyệt giấu tri tim dưới lớp o hai ngy

tim snh thi bị giựt quăng xuống biển

d Nguyệt nổi đin

nhảy theo vớt

chết chm

 

Thi em đng hỏi

khi về xứ lm sao thăm mộ m?

hồi m chết ba chn cất G Vấp

nh nước quật mồ

ba đem m về vi thy Thủ Đức

nh nước phng đường

ba lại đo xc m dời đi

by giờ ba đ chết rồi

anh cn biết lấy ai m do la tung tch?

 

Thi em đừng hỏi nữa

v đừng bẻ ngn tay lắc cắc

ngồi đứng bồn chồn

bề g mnh cũng đ xa nh hai chục năm nay

giờ về sớm hoặc trễ hơn một ngy th c g đu khc

đất nước ta vẫn sờ sờ ra đ

chuyện tang thương cn nguyn vẹn mất đu

ta vẫn l con rồng chu tin rng rng trong sử k

năm chục ci trứng bay bổng non cao

năm mươi trứng kia chm su biển mặn

cn trứng no theo vận nước lu bu?

 

Con hỏi ba

c lao g trước mặt

ba đon chừng đ l đảo Ph Quốc

khi xưa ng Bc con khng chiến Ty nhốt rục xương

tới phin bc con tắm nước vi chuồng Cọp

rồi ch con biệt giam hầm đ

tội cả gan chống nh nước nhn dn

by giờ trn đảo xng tử kh ngt trời

chắc xương tn cốt rụi b con ta cn u hồn khng t

 

Thi em đừng hỏi

anh lm bi thờ ny tặng ai?

anh biết mnh c tật lm thơ vừa dở vừa di

những người anh muốn để tặng đ chết rũ từ lu

th thi anh dnh bi thơ ny tặng cho xứ sở

người ta lm thơ khi lng mnh qu đỗi hn hoan hay khổ đau qu mức

anh viết mấy dng trn vừa khc vừa cười

bởi khổ đau

nn anh biết mnh cn cht tm hồn st lại

em hy coi như đ l điều đng kể

 

V em ơi!

sau ci thời buổi khốn kiếp ny

khi về với qu hương

anh sợ chng ta sẽ khng cn được nụ cười no

v cũng chẳng cn được giọt nước mắt no

để khc.

 

Kiệt tấn

Paris 1995