Cy hu x

 

Sơn Nam

 

Cy hu x l thứ cy g ? Hnh dng ra sao ? C thiệt hay l bịa đặt ? N c lợi hay l c hại cho loi người ? Bao nhiu cu hỏi ấy dồn dập, lẩn quẩn trong tr thằng Lợi hằng năm nay m n khng ti no trả lời nổi.

Cy hu x vốn l vị thuốc chnh trong toa thuốc ngừa rắn của ba n. Nhờ đ m đi đến đu người ta đều khm phục; ba n nổi danh l thầy Hai Rắn. ược nổi danh l một chuyện kh v lẽ ở vng Rạch Gi, C Mau, thầy rắn xưa nay cũng nhiều người ti. Họ c thể cứu sống nạn nhơn, bảo đảm trăm phần trăm, nếu người bị cắn khng để lu qu hai giờ đồng hồ. Họ dng ton thuốc Nam dễ kiếm như gừng, cỏ ống, vi, trầu, nhựa ống điếu, trứng rệp... Họ lại cn dm nui trong nh vi con rắn để bắt chuột. Lc họ uống nước tr, rắn nằm vắt vẻo trn đn dng nh, nhn xuống gục gặc đầu. m no c trăng th rắn đi ngao du, ln tận trn đọt l dừa để bắt chim trong ổ hoặc rnh mổ mấy con dơi rượt muỗi bay qua chớp nhong.

Ba thằng Lợi nổi danh hơn cc thầy rắn vừa ni trn. Thuốc của ba n v vin sẵn, khỏi tốn thời giờ tm kiếm. Thuốc ấy mạnh lắm, trừ tuyệt nọc, nghĩa l một hai năm sau đi nữa bịnh nhơn khng cảm thấy nhức xương sống mỗi khi lập đng trở về. Phi thường nhứt l c toa thuốc khi thoa vo tay, rắn khng bao giờ dm mổ.

Hồi mới xuống rạch Thuồng Luồng ny, ba n đ c lần th nghiệm cho cc thầy rắn trong xm coi thử.

Ba n - thầy Hai Rắn - loan tin :

- Ti c ba bắt rắn. Ba ny của Phật Thầy Ty An ở ni Sam truyền lại.

Ai nấy phản đối :

- Ni dc ! Chn ướt chn ro mới tới xứ ny m khng để cho người ta thương ! Phật Thầy Ty An xưa kia bao giờ lm ba bắt rắn. Ngi lo giữ mối giềng đạo l, sao cho ai nấy ăn ngay ở phải, đừng v tiền ti m ni dc với chng sinh.

Mỉm cười, thầy Hai Rắn mời b con đng giờ Thn sng mai đến cy thị, trước miễu ng T. Cy thị ny hồi năm ngoi bị trời đnh tt lm hai. Thin hạ đồn rằng : C điềm trời ! khng vậy sao trong ruột cy c ci bộng đen ngm. Dưới đy bộng, một đống đất kh... Ngạc nhin lm sao ! ất nhc nhch từng cục, một con rắn hổ ốm nhom vng ngc đầu ln cao, phng mang chồm tới, giống hnh ci bn nạo. Rắn nhn người chung quanh, ht gi rồi rc xuống đất vụn để ẩn mnh.

Sng hm đ, đng giờ Thn, thầy Hai Rắn lại gốc cy thị với mọi người. Lấy tay vỗ mạnh vo gốc cy, thầy ni :

- ng x ơi ! Ra đy ni chuyện chơi.

Ai nấy trố mắt, ngạc nhin. C tiếng ht gi như đp lại rồi từ miệng bộng cy, ci bn nạo lần lần nh ln.

Thầy Hai lấy tay vạch vng trn dưới đất, vỗ xuống mạnh :

- Ti muốn mời ng x lại đy, ngồi trong vng ny với ti.

Rắn nọ b xuống, men vo vng đ vẽ. Thầy xe tay ra, để cch miệng rắn chừng một tấc m tht :

- Cắn thử coi !

Rắn khng nhc nhch.

Thầy tht lớn hơn :

- p khẩu tay ti n ! Cắn ngay đ th ti chết liền. Ti đố ng dm cắn !

Ai nấy phập phồng chờ đợi. Rắn cục cựa, thối lui, ngng mỏ ln cao, day qua day lại. Thầy Hai trợn mắt, đưa tay xt lại gần hơn nữa. Bỗng nhin, rắn ht gi một tiếng rồi quay mnh phng vo bộng cy, mất dạng.

Thầy đứng dậy, vấn điếu thuốc. Vừa ht ph ph, thầy giảng rằng :

- Chm ruồi ai dụng gươm vng lm chi ! Ni thiệt cho b con thương, ti đy cực chẳng đ mới ra nghề. Ti biết trong số b con đy c người ti giỏi hơn ti nhưng giỏi về mn khc. Thứ ba ny t ai biết... Lc ban sơ, ti dng nhn lực để ku rắn ra khỏi bộng cy. Kế đ vẽ vng trn tức l ti dng thần lực. ến khi chuyển qua thin lực, rắn nọ phải chạy trối chết... Nhn lực, thần lực, thin lực, đ l ba chặng đường m ti đ trải qua. Phần đng, b con mnh xưng l thầy nhưng chỉ mới bước tới nhơn lực.

Ti của thầy Hai Rắn, ai lại chẳng phục. Ngặt thầy kiu hnh qu nn hm đ khng ai muốn thụ gio, họ bực tức ra về. Trong số đ c Năm iền l thầy rắn bấy lu lừng danh ở xm Thuồng Luồng ny. Năm iền cảm thấy bị sỉ nhục. Về nh ch nằm suốt đm khng ngủ được, tm tr bận rộn, cố nhớ lại mấy toa thuốc. Ch biết đy l một mưu m của thầy Hai Rắn. Nhứt định thầy Hai c thoa vo tay một thứ thuốc đặc biệt. Ngửi nhằm mi đ, rắn chịu khng nổi, phải mờ mắt hoặc răng m chạy trốn. Ăn cắp ci toa đ l diệu kế nhứt. Nghĩ vậy, ch sực nhớ tới con Li, ứa con gi kh nhan sắc của ch.
Bấy lu nay, ch thường để : Thằng Lợi, con thầy Hai Rắn, thường bn mảng lại đy để tr chuyện với con Li.

Năm iền bn ku đứa con gi vo :

- Li !

- Dạ.

Nhn trước cửa thấy khng c ai, ch ni nhỏ với con :

- Bấy lu cha sống ở rạch ry cũng l nhờ nghề trị rắn. By giờ, thầy Hai Rắn tnh đập bể nồi cơm của cha con mnh !

Con Li hỏi, ngy thơ :

- Sao vậy ba, người ta lạ, mới tới...

- Bởi v nếu trời đ sanh Chu Do th khng c Gia Ct Lượng.

- Gia Ct Lượng l ai vậy ba ?

Năm iền đổ quạu :

- Khng biết g hết. Ngu qu ! My biết thầy Hai Rắn l cha của ai khng ?

- Dạ... của anh Lợi.

- Thằng Lợi tới lui đy hoi. iều đ ba biết hết. Ba no cấm cản. N ni g với con...

Con Li bẽn lẽn :

- Ảnh ni muốn lm quen.

- Ừ ! Ba ni thiệt với con, lm thn con gi phải giữ gn thn thể. Khng kho, lỡ bề g nhơ nhuốc danh gi ging họ. Con thương n th phải cho ba hay để bắt buộc n thương con...

Con Li buột miệng :

- ừng ... Tội nghiệp người ta.

- Khng sao đu. chiều mai, con rủ n lại ăn cơm... Sẵn dịp ba mời n uống rượu, thứ rượu "rắn giao đầu".

Nghe đến rượu "rắn giao đầu", con Li liếc nhn chai rượu thuốc để trn bn thờ. Trong chai, ngm hai con rắn m ba n lượm được hồi năm ngoi ! Con rắn nước nuốt con rắn trun, c lẽ nuốt khng v nn hai con đều chết. Ba n lượm đem về ngm rượu.

N hỏi :

- Uống chết khng ba ? Con sợ qu.

- G m sợ. Rượu đ lm cho trai với gi thương nhau như rắn. Uống v, thằng Lợi khng bao giờ bỏ con được. Trăm sự, n đều thiệt tnh. Con nhớ gạn hỏi n một điều ny m thi...

- iều g ba ?

- Ci toa thuốc thoa v tay m rắn khng cắn của ba n xi hm trước, đằng cy thị trước miễu ng T : Nhớ hỏi cho kỳ được. Bằng khng, ba giết chết cả hai đứa như giết rắn. Từ nay hai đứa by l hai con rắn... V chất rượu ny...

L rụng ơi l rụng !

Từng chiếc l trm bay lả tả như bươm bướm mỏi cnh, đp nhẹ xuống mặt nước từ trong ngọn rạch tri di ra.

Con Li nhn dng nước uốn khc qua voi, qua vịnh như con rắn b, thứ rắn c khoang mu vng, con rắn hổ sơn. N bụm mặt lại để che ci hnh ảnh đ. Nhưng no được ! Ka chiếc xuồng của thằng Lợi bơi lướt tới, vạch ra hai ln bọt nước lốm đốm trắng như con bạch hoa x... Lập tức n xuống bến, bơi theo, mi đến khi xuồng thằng Lợi gh bn bờ đa, kế gốc cy bnh bt.

Thằng Lợi day lại cười :

- i đu vậy c Hai... Rắn bng sng ?

Con Li sực nhn chiếc o c bng đang mặc.

N e thẹn, liếc thằng Lợi :

- Em giống như con rắn bng sng. Cn anh, o đen mốc như con rắn hổ đất. Cười em lm chi.

- Rắn đu dm cười rắn. N vừa ni vừa nắm tay con Li.

Con Li rt tay ra cho c lệ. N bước qua xuồng, ng vo lng thằng Lợi.

- Anh !

- Ci g đ, hở rắn !

- Thin hạ thấy, họ cười chết.

- Ai thấy m cười ? Chung quanh đy ci g cũng l rắn như hai đứa mnh. Th dụ như mấy sợi dy choại, dy bng bong kia...

Con Li gật đầu :

- Phải, dy choại, dy bng bong giống như rắn lục, n xanh tươi. Cn đm cỏ bồn bồn đằng kia, n dẹp lp quả thật l rắn l... Nhnh củi kh, kế đ, anh thấy khng anh Lợi ?

- N l con rắn nẹp na, da n x x...

- Em suy nghĩ thấy sao kỳ qu, anh . Rắn c th on g với loi người, cớ sao loi người th on rắn. Như dy choại, cỏ bồn bồn, nhnh củi kh rất ch lợi cho con người.

Thằng Lợi vuốt mi tc con Li :

- Vậy nn rắn mới buồn bực trong lng, tụ họp lại. Con rắn ny tm con rắn kia lm bạn với mnh cho vui. Rắn với rắn thương nhau lắm.

- N c cắn nhau khng anh ?

- u c. M n cũng khng muốn cắn loi người. Người no biết điều th rắn khng cắn.

- Biết điều l sao ?

- L biết ni chuyện với rắn. Ni chuyện bằng hơi tay, th dụ như ba của anh...

Con Li cố giữ trầm tĩnh, biết rằng ny giờ n đ ni chuyện nhảm v uống rượu rắn giao đầu, nhưng n nhớ lời ba n căn dặn...

- Hơi tay của ba anh c g m ni chuyện được. Anh c ci hơi đ khng ? Tay anh đu rồi.

Thằng Lợi xoa tay rồi đưa trước mặt con Li ?

- Phải c ngải mọi. Em biết thứ ngải đ khng ? Mc bột n lm bnh ăn ngon lắm. Ăn bnh ngải rồi uống nước chanh. xong xui, nằm xuống ht một điếu phiện với ci dọc tẩu lm bằng sừng con dinh.

Con Li lắng nghe từng tiếng rồi hỏi tiếp :

- Ht phiện rồi lm g nữa ?

- Rồi th vợ chồng dắt tay nhau dạo kiểng, ngắm ci bng hu x...

- Bng hu x l thứ g ?

- Hu x l hu x. Ba của anh ni lại sau rốt.

Con Li lẩm bẩm :

- Ngải mọi, nước chanh, phiện, sừng dinh, hu x. Toa ny năm vị. Mnh nhớ đủ hết.

* * *

Năm iền với đứa con gi bỗng nhin chết ng lăn tại nh.

Tin đ truyền ra nhanh chng. Cả rạch Thuồng Luồng, ai nấy chưng hửng. Mấy ng thầy rắn xm lại khm nghiệm rồi quả quyết :

- Chết v rắn. Dấu răng rắn hổ. Chắc chắn c rắn hổ nui trong nh, n phản lại chủ.

Chờ cho thưa khch, thầy Hai Rắn tới, cầm bn tay của hai nạn nhn nọ m ngửi. Nước mắt của thầy bỗng dưng tun xuống. Chợt nhn chai rượu thuốc "rắn giao đầu" trn bn thờ, thầy lắc đầu, thở di.

m đ, thầy ku thằng Lợi ra sn m ni :

- Mai ny cha phải đi. Con ở lại một mnh. Cha buồn lắm. Họ dụ dỗ con để khm ph b mật, cha biết vậy. Nhưng trăm sự cũng v toa thuốc nọ thiếu cy hu x nn khng linh nghiệm. Cy đ kh kiếm lắm. Cha con Năm iền tưởng l cha ni gạt chớ sự thật n c : dy đ trn bằng mt đũa, vằn vện như da rắn. Phải tm ở cht ni ng Cấm, tm cả thng mới gặp một cy. Con Li chết, c lẽ v Năm iền khng tin con gi nn cho rắn cắn n trước. Chừng thấy con chết, y buồn qu nn tự tử theo, khng muốn chuyện đổ bể ra e mất thể diện với bạn đồng nghề. Nghề rắn n nghiệt như vậy đ !

- m sau thầy Hai Rắn trốn xm riềng, trốn đứa con trai m đi mất.

Cn thằng Lợi ở lại. Tội nghiệp biết chừng no ! N no hiểu tại sao loi người by đặt ra thuốc rượu "rắn giao đầu" để dụ dỗ lẫn nhau, trong khi ci tnh yu tự nhin cn keo sơn hơn gấp mấy ! N khng hiểu sở dĩ ngy nay n c độc, vắng cha, vắng tnh nhn như vậy chỉ v mối ganh tị giữa hai người đồng nghề l cha n với cha con Li.

N thơ thẩn như mất hồn, khc khng ra nước mắt mỗi khi ra thăm nấm mộ của người tnh xưa, thấy mấy dy rau muống b lan bn cạnh.

Cy hu x l g ? C thiệt hay khng ? Lắm đm, n nằm chim bao thấy một thứ dy lốm đốm trắng mọc cheo leo ở cht ni ng Cấm, tiếp với trời xanh. Trn cảnh xa vời khng nhơ bợn đ, dy hu x nhởn nhơ uốn o với gi ni. Giữa lng từng chiếc l, hiển hiện kia trăm ngn gương mặt của con Li, tươi tắn, cười ring với n, trẻ mi khng gi...